You are missing some Flash content that should appear here! Perhaps your browser cannot display it, or maybe it did not initialize correctly.


You are missing some Flash content that should appear here! Perhaps your browser cannot display it, or maybe it did not initialize correctly.


Örnek Resim
Opel Reklam
Malatya Haber -

Korunmaya Değer Kayısı Ağaçları

Korunmaya Değer Kayısı Ağaçları
  • 27.12.2015

Doç.Dr. Bayram Murat ASMA

İnönü Üniversitesi Kayısı Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü 

 

Malatya’nın sembolü ve ülkemizin önemli tarımsal ihraç ürünlerinden olan kayısı Gülgiller familyasına aittir. Kayısı ağaçları 8-10 metre yükseklikte, dik veya yayvan şekilli kısa ömürlü olup çoğunlukla 40-50 yıl yaşarlar. Kayısı çınar, köknar veya çam ağaçları ile mukayese edilmeyecek kadar kısa ömürlüdür. Ancak ülkemizin değişik yerlerinde emsallerine göre daha iri ve yaşlı kayısı ağaçları da bulunmaktadır.

 

Türkiye’nin mevcut kayısı üretim alanları incelemek ve üretim potansiyellerini belirlemek amacıyla 2003-2006 yılları arasında Elazığ’ın Baskil ve Keban, Erzincan’ın Merkez ve Üzümlü, Iğdır’ın Merkez ve Tuzluca,  Kars’ın Kağızman ve Digor, Bitlis’in Adilcevaz, Tatvan ve Ahlat, Mersin’in Erdemli ve Mut İlçelerinde kapsamlı arazi çalışmaları yapılmış ve bu inceleme sonucunda elde edilen bilgiler bir rapor halinde daha önce yayınlanmıştı. Bu geziler sırasında gerek Malatya ve gerekse diğer kayısı üretim alanlarında yaşlı ve son derece büyük taç oluşturan kayısı ağaçlarına rastlanmış, bölge insanıyla yapılan görüşmelerde bu ağaçlar ile ilgili çok sayıda anı ve hikâyeler anlatılmıştı.

 

Aşağıda, insan ve doğadan kaynaklanan birçok olumsuzluğa direnen, gövdesine yapışan böcek ve hastalıklara baş kaldırıp, inat edercesine uzun yıllar yaşayan, bazı kayısı ağaçlarının öyküsü anlatılmaktadır.

 

1.Ağaç: Malatya Şeker Fabrikasına ait misafirhanenin arkasında yer almaktadır. Tahmini 90-100 yaşlarında, gövdesinin çevresi 310 cm, yüksekliği 11 metredir. Ağaç tohumdan yetiştirilmiş olup halen meyve vermektedir. Meyveleri düşük kalitede, sulu, 25-30 g ağırlıkta, SÇKM % 13.5, sarı renkli, çekirdekleri küçük ve acıdır. Ağaç sağlığı orta düzeyde, ortadaki büyük ana dalı daha önce kesilmiştir. Malatya Şeker Fabrikasının temelinin atıldığı 1954 yılında ağacın 35-40 yaşlarında olduğu ileri sürülmektedir.  

 

2.Ağaç: Malatya Şeker Fabrikasına ait havuzun doğusunda yer almaktadır. Tahmini 80-85 yaşlarında, gövdesinin çevresi 244 cm, yüksekliği 13.5 metredir. Ağaç tohumdan yetiştirilmiş olup halen meyve vermektedir. Meyveleri düşük kalitede, 20-25 g ağırlıkta, sarı renkli, çekirdekleri küçük ve acıdır. Ağaç gayet sağlıklı durumdadır.

 

3.Ağaç: Kars’ın Kağızman İlçesi’nde Sait Taştan’a ait bahçe’de bulunmaktadır.   Tahmini 100-120 yaşlarında, gövdesinin çevresi 380 cm, yüksekliği 16.5 metredir. Ağaç tohumdan yetiştirilmiş olup halen meyve vermektedir. Meyve kalitesi gayet iyi, 40-50 g ağırlıkta, sarı renkli, çekirdekleri orta büyüklükte ve tatlıdır.  Ağaç gayet sağlıklı ve yüksek düzeyde ürün vermektedir. Bahçe sahibi ile yapılan görüşmede “dedem bana bu ağaçları Ermenilerin diktiğini, yine Ermenilerin yaş kayısıları güneşte kurutarak “İşbabiyan” ya da “Eşbabiye” adıyla sattıklarını anlatırdı” demiştir. Sait Taştan “bahçesinde yaklaşık 150-160 yaşlarındaki daha heybetli bir kayısı ağacının 1999 yılında kuruduğunu” bildirmiştir.    

 

4.Ağaç: Bitlis’in Adilcevaz İlçesi Ortaca Mahallesinde Zeki Zorer’e ait bahçe’de bulunmaktadır. Tahmini 80-85 yaşlarında, gövdesinin çevresi 290 cm, yüksekliği 14-15 metredir. Ağaç tohumdan yetiştirilmiştir. Meyve düşük kalite, 20-30 g ağırlıkta, sarı renkli, çekirdekleri acıdır.  Ağaç sağlıklı ve halen ürün vermektedir.

 

5.Ağaç: Bitlis’in Ahlat İlçesinin çıkışında Tatvan Yolu Üzerinde Vangölü’nün kenarında bulunmaktadır. Ağaç tahmini olarak 100 yaşlarında, gövdesinin çevresi 225 cm, yüksekliği 8-9 metre ve gayet sağlıklı durumdadır.

           

Sonuç olarak, her Malatya’nın kayısı ağacı ile direkt veya dolaylı, yakın veya uzak bir ilişkisi vardır. Kimi kayısının ticaretini yapar, kimi geçimini kayısıdan sağlar. Günlük hayatımızın içine bu kadar girmiş olan kayısının yıllara meydan okuyan, çok yaşlanmasına rağmen dimdik ayakta duran birkaç tanesini daha uzun yaşatmak, onu koruma altına almak gerekmez mi? Ne dersiniz?      

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici, saygısız ifadeler, cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, suçluyu ya da suçu övücü, uygunsuz gönderici adı, 'naylon- uyduruk' mail adresli, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmayacaktır. Ayrıca, mesajların tüm yasal ve cezai sorumluluğu, mesajlarıyla birlikte IP numaraları da düşen göndericilere aittir."