Final

Final

Örnek Resim


Arion

Arion

Malatya Haber -

Malatya Kayısıcılığına ‘EYLÜL’ Müjdesi

Malatya Kayısıcılığına ‘EYLÜL’ Müjdesi
  • 10.11.2017
  • Tescillenen bu yeni kayısı çeşidinin, Malatya kayısı varlığını zenginleştirmesi ve ürün çeşitlendirmesi anlamında önemli bir ilerleme sağlayacağı ifade ediliyor.

Geleneksel kayısı çeşitlerinin yanı sıra dünya pazarlarında talep edilen farklı renk, aroma, büyüklük ve farklı iklim koşullarına dayanıklılık gösterebilecek kayısı çeşitlerinin geliştirilmesi amacıyla yaptığı melezleme ve meyve özelliklerinin ıslahı çalışmalarıyla tanınan İnönü Üniversitesi Kayısı Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Bayram Murat Asma ve ekibinin elde ettiği yeni kayısı çeşidi, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi tarafından tescillenerek kayıt altına alındı.

Uzun süredir üzerinde çalışılan ve “Eylül” adı verilen yeni kayısı çeşidinin, Malatya kayısı varlığını zenginleştirmesi ve ürün çeşitlendirmesi anlamında önemli bir ilerleme sağlayacağı ifade ediliyor.

‘Tarımsal bitki türlerine ait çeşitlerin kayıt altına alınması, kayıt listelerinin oluşturulması ve bitki genetik kaynaklarının kaydedilmesi esasları’ doğrultusunda gerçekleştirilen ve çok sayıda uygulama kriterlerinin yerine getirilmesi sonucunda tescil edilme hakkı elde edilen “Eylül” kayısısının başvuru sahibi Prof. Dr. Bayram Murat Asma, “Eylül”ün elde edilme sürecinin 16 yıllık uzun ve zorlu çalışmalardan oluştuğunu söyledi.

“Eylül dendiğinde artık akla sadece mevsim gelmeyecek”

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi’nde 3 Kasım’da düzenlenen tescil töreninden sonra bir açıklama yapan Prof. Dr. Bayram Murat Asma, “Eylül…  Bu kelime söylendiğinde Malatya’da artık sadece bir ay ismi ya da güz mevsimi akla gelmeyecek. Artık Malatya’nın Eylül adında tescilli yeni bir kayısı çeşidi var. Bugün Ankara’da Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezinde yapılan toplantıda Eylül Kayısısı ülkemizde melezleme yöntemiyle ıslah edilmiş yeni kayısı çeşidi olarak tescil edildi” dedi.

“16 yıllık emeğin ürünü”

Açıklamasında, yeni kayısı çeşidinin rakımı düşük ilçelerde10-20 Ağustos, yüksek rakımlı ilçelerde ise 10-25 Eylül tarih aralığında hasat edilebileceğini belirten Prof. Dr. Bayram Murat Asma, Eylül’ün geliştirilme sürecine ilişkin şu bilgileri aktardı:

“Hatırlayanlar bilir. 2000-2002 yılları arasında yüksek kuru kayısı rekoltesine bağlı olarak Malatya Kayısıcılığında ciddi bir kriz yaşanmıştı. 2002’de kayısıda hasat dönemini uzatarak piyasaya daha uzun süre yaş kayısı arz etmenin yaş kayısı tüketimini olumlu etkileyeceğini düşünerek uzun soluklu bir yola çıkmıştık. İnönü Üniversitesi Kayısı Araştırma ve Uygulama Merkezinde TÜBİTAK, Malatya Kayısı Vakfı’nın maddi destekleri ve Meyvecilik Araştırma Enstitüsünün materyal ve arazi desteğiyle çok sayıda melezleme yapıp binlerce melez bitki (46 bin tohum, 28 bin ağaç) elde ettik. İnönü Üniversitesi Kayısı Koleksiyon Bahçesinde, Malatya Tarım Meslek Lisesi’nde, Meyvecilik Araştırma Enstitüsü’nde, Battalgazi Kampüsü’nde kayısı ormanları oluşturduk… Kısacası, Eylül’ün hikayesi 16 yıldan beri devam eden uzun hikaye.. Yoğun bir emek, sabır ve binbir zorluluğun meyvesini şükürler olsun bugün aldık. Eylül Kayısısı 35-40 gr. ağırlığında, şeker içeriği %17-19, tohumu tatlı ve rakımı düşük alanlarda (Battalgazi-Kale ve Doğanyol’da 10-20 Ağustos, Hekimhan ve Kuluncak’da 10-25 Eylül’de) hasat edilecek. Malatya kayısıcılığına ve ülkemiz meyveciliğine hayırlı olsun.”

Güler HAZAR, Yeni Malatya Gazetesi- malatyahaber.com

FOTOĞRAFLAR: ‘Eylül’ adıyla tescil edilen kayısı türü ve ağacı

Etiketler: / / /

Yorumlar
  1. Nihat TORAMANOĞLU dedi ki:

    sağolun hocam bir an kayısımızın isminin kaybolacağı hissine kapılmıştık ilginize teşekkür eder saygılar sunarım
    Ağustos 2018 de kayısımızı beraber tadarız inşallah

  2. Sinan dedi ki:

    Sayın Hocam Malatya için yapmış olduğunuz sabırlı ve sonu mutluluk verici başarılı çalışmanızdan dolayı tebrik ederim.
    Sizin gibi 10 kişi daha olsa kayısı için bi farklılık katsa o zaman daha da güzel şeyler yaşar Malatyamız…
    Allah razı olsun…

  3. Ahmet dedi ki:

    Asıl bu kaysı türünün ismi leventoğlu olmalıydı çünkü yıllardıe Levent köyünde rahmetli Ercan Yılmaza ait bahcedeki bazı kaysılarda ekim sonuna kadra kaysı oluyordu ilk aşı başlangıcı ordan ortaya cıktı dikkatinizi cekerim sayın hocam

    1. Bayram Murat Asma dedi ki:

      Ahmet Bey, 1993 yılı Ekim ayında rahmetli Ercan Yılmaz’a misafir olmuş Levent kayısısını orda görmüştüm. Sonraki yıllarda muhtelif zamanlarda bu ağacı defalarca ziyaret ettim. Ercan Yılmaz’a ait kayısı Levent adı verildi ve koruma altına alındı. Levent 20-25 g ağırlığında oval şekilli. Ancak Eylül kayısısı melezleme yöntemi ile geliştirildi ve meyve ağırlığı 35-45 g ağırlığında.

  4. ertan dedi ki:

    7 dönüm bahcemde 16 yil yaptim isciye elektrige sulamak icin verdigim para kalanin 3 kati ortalama olurdu Ameleleikten baska birsey degil malatyanin neresinde olursa olsun ama bahce fiyatlari her gecen yil tavan yaparak katlaniyor dogru düzgün bi getirisi olmamasina ragmen Malatyada öyle bir serbest piyasa varki araba ev bahce tarla arazi ortalama bir fiyat yok kim ne tuttrursa

  5. eki dedi ki:

    aşı nereden alabiliriz

  6. Servet ozturk dedi ki:

    Yeni kaysi crsidi tescilliyeceginize olani rezil etmeyin olana sahip cikin koylu artik milledin efendeliginde cikmis uctane tuccarin kolesi olmus

  7. Nihat TORAMANOĞLU dedi ki:

    Bu kayısı Meyvecilik Araştırma enstitüsü karşısında bulunan akranlar market yerindeki bahçede dedem H. Muhammed TORAMANOĞOLU tarafından yetiştirilmiştir Gazeteci M. Ali Cengiz ve Abim Erhan TORAMANOLUI tarafından Çok Araştıran meyvecilik araştırma enstitüsüne sunulmuş
    Doç. Dr. Murat Asma döneminde Bizzat Kendisi Tarafından Aşı cığaları alınarak korumaya alınmış ve üniversite ve meyvecilik araştırmadada çoğaltılmıştır
    Murat asma tarafından isminin tescillenmesi tarafıma söylenmiştir ağacımız yol açma çalışmalarından öncede fotoğraflanmıştır kayıtlıdır eylül ismide ne alaka ….???
    türün adı TORAMANOĞLU dur

    1. Bayram Murat Asma dedi ki:

      Nihat Bey, bahçenizdeki geç olgunlaşan kayısıyı kaybolmasın diye çoğaltarak kayısı koleksiyon bahçemizde koruma altına aldık. Adını da sizin isteğiniz üzere TORAMANOĞLU kayısı olarak isimlendirdik. Yalnız Eylül kayısının sizin kayısı ile hiçbir ilgisi yok. Toramanoğlu 20-25 g ağırlığında Eylül 35-45 g, Toramanoğlu oval şekilli, Eylül oblong (uzun). Bizim tecil ettirmediğimiz 40-60 g ağırlığında çok sayıda yeni kayısılarımız var. Bunların şekli, iriliği ve rengi farklılık gösteriyor. Eğer bu konuda herhangi tereddüt olursa Ağustos 2018’de sizi misafir eder hem Toramanoğlu kayısısını hem de Eylül ve geliştirdiğimiz çok sayıda geç olgunlaşan yeni kayısıları bahçemizde görebilirisiniz.

      1. Eren dedi ki:

        Hocam bu sey sormak istiyorum.16 yılda kac tane kayisi çeşidi ürettiğiniz.küçücük israil bile 20 yılda 30 kayisi çeşidi üretmeyi başarmış.Belki yalan haberdir dedim ama maalesef gözümle gördüm.yafa da ,matah binyaminde adamlar resmen kayisi cenneti kurmuşlar.ağaçların gövde boyları 1 metre ama taç kısımları kocaman.Bizim neyimiz eksik.Ödenek mi yok.Anlıyorum baya uzun bi zaman lazım ama adamlar uçuyor biz kaplumbağa hızında gidiyoruz.

        1. Murat Bey dedi ki:

          mevcut 3-5 cesidin millet elinde kalmış Eren kardesim, birde 30 çeşitler olursa Aman Allahım :)) isin şakası bir yana hocamız cevaplarsa iyi olur, bende merak ettim simdi..

  8. Yusuf dedi ki:

    Benim Eylül ayı içerisinde olan kayısı ağaçlarım var zaten

  9. Mustafa dedi ki:

    Emeğinize sağlık. İşte böyle güzel haberler bizi mutlu ediyor.

  10. Murat Bey dedi ki:

    1. Tarim il müdürlüğü mühendisleri özellikle sulama gibi onemli sikintilari olmayan bölgeler belirlemeli..Ornegin su sikintisi olan Orduzu gibi bölgelerde diyecek ki kardesim mevcut kaysi ağacın kuruyunca yenisini ekme…Cok su istemeyen bir ürüne yönlendirecek ya da tarim arazisi vasfından çıkaracak…Dunyanin hiçbiryerinde hem onemli sulama sikintisi olan hem de tarim arazisi olan baska yer var mi bilemiyorum Turkiye disinda….
    2. Tarim il müdürlüğü belli bir üst ağaç sayısı siniri koymalı..ornegin diyecek ki kardesim Malatya da 4 milyondan fazla kaysi ağaci olmayacak..Boylece kayisi fiyatı kendinden yükselecektir..Arz az, talep çok olacağından dolayı….
    3. Ceviz, badem gibi diger tarımsal ürünlerin ekimine özellikle onem verilmeli..
    Bilmem farkında misiniz ancak Malatyanin iklimi değişiyor..Mesela eskiden yazin yağmur yagmazken suan yaz boyu 2-3 defa yağmur yağıyor…Bu değişkenlik icin de Malatya da tarimin yonu de mühendislerce iyice düşünülmeli ve uygun tarımsal ürünlere çiftçiler yönlendirilmeli…

YORUM YAZ
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici, saygısız ifadeler, cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, suçluyu ya da suçu övücü, uygunsuz gönderici adı, 'naylon- uyduruk' mail adresli, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmayacaktır. Ayrıca, mesajların tüm yasal ve cezai sorumluluğu, mesajlarıyla birlikte IP numaraları da düşen göndericilere aittir."