Final

Fuat


Serdar doktor




Malatya Haber -

Malatya’nın 107 Yıllık ‘Teze Cami’si

Malatya’nın 107 Yıllık ‘Teze Cami’si
  • 29.12.2019

Yapımına 1893’te başlanan ve Sultan 2. Abdülhamid’in verdiği destekle 1912’de tamamlanan tarihi cami, adeta yıllara meydan okuyor.

Osmanlı mimarisini bugüne taşıyan ve tamamen kesme taştan yapılan, Hacı Yusuf adlı zat tarafından yaptırılan, ancak depremde yıkılan bu caminin yerine taştan yapıldığı için ‘Hacı Yusuf Taş Camisi’, halk arasında da ‘Teze Cami’ ya da ‘Yeni Cami’ adıyla anılan cami, merkez kubbe ve beş gözlü son cemaat mekanından oluşuyor.

Malatya Vakıflar Bölge Müdürü Kenan Doğan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ecdat yadigarı caminin kentteki önemli tarihi mekanların başında geldiğini söyledi.

Tarihi yapının yerinde daha önceden de başka bir cami bulunduğunu anlatan Doğan, “Cami ilk olarak 1843’te Hocazade Hacı Yusuf tarafından yaptırılıyor. Eski caminin 1893’te ‘büyük zelzele’ olarak kaydedilen depremde yıkılması üzerine, vatandaşlar yardım toplayarak buraya tekrar cami yaptırmaya karar veriyor. Eski camiden sadece minare kalıyor. Bu minarenin de yine o depremde şerefeden üstü yıkılıyor, alt kısmı kalıyor.” diye konuştu.

“Şehirdeki en ihtişamlı yapı”

Daha sonra yeni caminin yapımına başlandığını belirten Doğan, şöyle devam etti:

“Alan bataklık olduğundan zemini kurutmak için ardıç ağacından kazıklar çakılıyor ve temeli bunun üzerine oturtuluyor. Yardımlar yetersiz kalınca dönemin padişahı 2. Abdülhamid Han’a başvuruluyor. 2. Abdülhamid Han 10 bin altın yardımda bulunuyor ve cami 1912’de bitiriliyor. Birinci Dünya Savaşı’nın araya girmesiyle caminin son cemaat bölümündeki kubbe kısmıyla yeni yapılan minareleri eksik kalıyor. O da Cumhuriyetin ilk yıllarında tamamlanıyor.”

Doğan, caminin şehrin merkezinde bulunduğuna işaret ederek, “Şehirdeki en ihtişamlı yapı olduğu için turistlerin uğrak yerlerinden.” ifadesini kullandı.

Camide 1964’te Vakıflar Bölge Müdürlüğünce kapsamlı restorasyon yapıldığını dile getiren Doğan, “Bu çalışmalarda yapının üst örtüsündeki kurşunlar ve sıvalar yenileniyor. İçindeki kalem işçiliği süslemeler yaptırılıyor. Minarenin üst kısmındaki külahtaki taşlar sökülerek büyük alemler takılıyor. Daha sonra 2005’te tekrar Vakıflar Bölge Müdürlüğünce kapsamlı bir restorasyondan geçirildi ve bugünkü halini aldı.” dedi.

“Yarım minare, yapımdan kaynaklı değil”

Caminin mimarisi hakkında bilgi veren Doğan, “İçeride dört fil ayağı üzerine oturmuş merkezi bir kubbe, yine bu kubbelerin dört yanında beşik tonozlar ve köşede dört kubbeden oluşmaktadır. Üst örtüsü tamamen kesme taştan yapılmıştır. Beş gözlü kubbeli son cemaat kısmı bulunmaktadır. Cami klasik bir Osmanlı mimarisidir. Ancak yer yer cephedeki yatay silmeler, sütun başlarındaki kompozisyonlar, mihrabın dışa çıkıntılı olması, dönemin Batı etkisinin göstergesidir.” diye konuştu.

Doğan, caminin yan kısmında yarım minarenin bulunduğu anlatarak, şunları kaydetti:

“Halk arasında ‘burada ustanın düşerek öldüğü, bundan dolayı minarenin yarım kaldığı’ gibi bazı rivayetler var. Minarenin yarım kalma sebebi yapımdan kaynaklı değil. Bahsettiğim depremde şerefeden üstü yıkılıyor. Minarelerde ölüm meselesi var ama bu yeni minarelerde oluyor. Cumhuriyetin ilk yıllarında yapılan o yeni minarelerde bir işçi düşerek vefat ediyor. Eski minarenin yarım olması işçilerle alakalı değil.”

AA- malatyahaber.com

FOTOĞRAFLAR: Okan COŞKUN (AA)

Etiketler: / / /

Yorumlar
  1. Gülçin dedi ki:

    Evimizin terasından bu camiyi hep gorurduk hele ramazanda ne güzel olurdu. Rahmetli babacığımin iş yeri de camiye yakındi.Ne güzel günlerdi.Canım memleketim Malatya…

  2. Duran Duran dedi ki:

    Okan Coşkun son zamanlarda Malatya’yı ve Malatya kültürünü tanıtan güzel haberler yapıyor, tebrik ederim kendisini.

  3. malatyalı dedi ki:

    malatya ya turist gelmiyor.80-90 larda şehirde batılı turist çok görürdük .ingiliz kemal rahmetli tercumanlık yapardı.malatya bu konuda sınıfta kaldı.arslantepe yeni bir fırsat yaratabilir.orduzu bu anlamda değerlendirilmelidir.

  4. berk dedi ki:

    klasik osmanlı mimarisiyle alakası yok mimar büyük ihtimalle ermeni idi kilise mimarisiyle yapılmış zaten google eartten üsten bakarsanız bina haç şeklinde asıl osmanlı mimarisi söğütlü camii idi giriş kapısı minareler sökülürken numara verildi tekrar yapılsın diye sonra betonu dayadılar taşlarıda ne yaptılar Allah bilir

    1. Murat dedi ki:

      Güzelim camii ye yukarıdan ne zaman baktınız da: kubbeleri ve minareleri haç işaretine benzettiniz. Camiye giren kişi manevi havasından yoksun kalsın diye bu safsataları yazdınız. Yoksa siz de mi her şeye karşı olanlardansınız? O camide şimdiye kadar milyonlarca kişi büyük bir aşk ve şevkle ibadet etmiştir, hala da ibadet etmeye devam edecektir. Bu tür karalamalarınızı kendinize saklayın lütfen. Mümin kişi edindiği güzel ahlak ile hiç bir zaman karşısındakinde kusur aramaz, aramamalıdır…VeSSelam…

      1. berk dedi ki:

        google earth diye bir program var oradan bakabilirsiniz açıkça görünüyor ayrıca karalama olduğunu nereden çıkardınız osmanlı sanatında ermenilerin büyük izleri vardır bir çok camii ve saray ermeni mimarlar tarafından yapılmıştır Balyan ailesi hatta mimar sinan ermenidir kilise mimarisini özellikle de yunan haçı planı denilen bir yapı kullanmışlardır.
        birçok camide görülmektedir mesela Koca Mustafa Paşa Camii, Hirami Ahmet Paşa Mescidi, ayasofya gibi ayrıca endülüs mimarisi ile yapılan birçokda kilise vardır ispanyada aydınlanmanız için biraz gözlem yapıp okumanızı tavsiye ederim

  5. Malatyanın yerlisi dedi ki:

    Yerli değerlerimize yer verdiğiniz için çok sağolun böyle güzel haberlere daha sık yer verilmesini umuyorum.ozellikle yerli esnafın hikayelerini konu alan haberlere ihtiyacımız var.

  6. eren demirci dedi ki:

    Okan kardeşimin emeğine sağlık.

  7. Hacıcavcav dedi ki:

    Çocukluğumun en güzel görüntülü camisiydi. Çocukken hep buraya gelir hayranlıkla camiye bakardım. Yandaki minareyi dondurma külahına benzetirdim çok hoşuma giderdi. O dönemlerde çarşı turist doluydu. Artık ilimize turistlerde gelmemeye başladı. 90 lar çok güzeldi.

YORUM YAZ
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici, saygısız ifadeler, cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, suçluyu ya da suçu övücü, uygunsuz gönderici adı, 'naylon- uyduruk' mail adresli, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmayacaktır. Ayrıca, mesajların tüm yasal ve cezai sorumluluğu, mesajlarıyla birlikte IP numaraları da düşen göndericilere aittir."

Yorumu Cevapla [ Yoruma cevap yazmaktan vazgeç ]