Yükleniyor...
Yukleniyor

Yükleniyor

Malatya’da 1945- 1955 Yılları Arasında Yaşam (I)

Yaşam

27-06-2021 tarihinde yayınlandı.

Malatya’da 1945- 1955 Yılları Arasında Yaşam (I)

Bu haberi arkadaşlarınla hemen paylaş!

1945 yılı eylülünden Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne başladığım 1955 kasım ayına kadar geçen bu on yıllık süreçte kent ile dopdolu ve unutulmaz..

Prof. Dr. Esin Emin ÜSTÜN        

​İsmet Paşa Nahiyesi’nden Malatya merkeze ablam ilkokulu bitirdiği yıl, Eylül 1945’de taşınmıştık.

Babam yeni öğrenim yılı başlamadan Vali Ahmet Kınık’a (Tanrı katında ışıklar içinde olsun) giderek, ablamın ortaokula devam edebilmesi için kendisinin ve annemin merkeze atanmasını rica etmişti.

Malatya’nın değerli valilerden biri olan Ahmet Kınık 15 yıldır İsmet Paşa Nahiyesi’nde görev yapan babamın bu arzusunu yerine getirmiş ve onu Derme İlkokulu’na başöğretmen, annemi de yeni açılan İnönü İlkokulu’na sınıf öğretmeni olarak atamıştı.

1945 yılı eylülünden Ankara Tıp Fakültesi’ne başladığım 1955 Kasım ayına kadar geçen bu on yıllık süreçte, kent ile dopdolu ve unutulmaz anılarım var.

Malatya merkeze taşındığımızda kendi evimizi alıncaya kadar iki kiralık evde oturmuştuk.

İlki Mücelli Caddesi üzerindeki Parlak’ların evi, diğeri ise yine aynı cadde üzerinde Antepli Sokağa gitmeden solda yer alan Malatya’nın köklü ailelerinden ve başarılı belediye başkanlarından avukat Nurettin Akyurt’ların eviydi.

Ailenin büyüğü Bayram Amca ve eşi Azzet Teyze görmüş geçirmiş çok saygın insanlardı. Ablalarım olan üç kızları ise eğitimli ve son derece modern birer genç kızdılar.

Bu kiralık evimizin tam karşısındaki ev annemin akrabası Dumanların eviydi. Ailenin üç erkek, iki kız olmak üzere beş çocukları vardı. Ortanca oğulları İbrahim Duman Malatya Mensucat Fabrikası’nda personel müdürü olarak görev yapıyordu.

Yazın süslü tenteneleri olan, iki atın çektiği, yanları tamamen açık özel bir araçla görevine gider gelirdi. Demek ki o yıllardaki makam arabası buydu.

Bir gün beni de fabrikayı gezdirmek için bu faytonla götürmüş, İstasyon Caddesi’nden geçerken herkesin süslü faytona bakması çocuk olarak hoşuma gitmişti.

Duman Ailesi’nin en küçük erkek çocuğu Aziz Duman’ın Şehir Palas’ın alt katında Ziraat Bankası’na bitişik şık ve güzel bir ayakkabı mağazası bulunuyordu.

Küçük kızları Muazzez Duman Malatya Lisesi’nde uzun yıllar coğrafya öğretmeni olarak görev yaptığı için, o dönem öğrenci olan kuşağın kendisini hatırlayacaklarını sanıyorum.

Mücelli Caddesi üzerindeki derli toplu bir ev de, Karaköylüler’in eviydi.

Liseden arkadaşım olan Orhan Karaköylü ile Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde de birlikte okumuştuk. Şimdi İzmir’de olan bu değerli dostum ve arkadaşımla sık sık görüşüyoruz.

Derme İlkokulu’na giden sokağın başındaki ev yine lise ve fakülteden arkadaşım Zekiye Özyavuz’un (Kendisini ne yazık ki çok erken kaybettik) eviydi. Babası Hacı Beyin (Adıyamanlı Haci) Kışla Caddesi’nde lokantası bulunuyordu.

İlkokul beşinci sınıfa geçtiğim yıl aynı caddenin başında yer alan Özbek Sokak’taki kendi evimize taşındık.

Kiracı olmaktan kurtulmuştuk.

Evimizin önde geniş bir avlusu arkada ise meyve ağaçları olan bahçesi vardı. Kerpiç evin bina bölümü ise birçok Malatya evinde olduğu gibi plansız ve kullanışsızdı.

İki oda, koridor ve mutfaktan oluşan alt kat dışında tahta merdivenlerle çıkılan tek odalı bir de üst kat bulunuyordu.

Taşındığımızda evde banyomuz yoktu.

Üst kattaki odada tahta sedirin altında kapakla açılan içi çinko döşeli banyo olarak kullanılan bir bölüm bulunuyordu.

Isıtılan sıcak su ve aşlama soğuk su kovalarla buraya çıkarılarak ancak banyo yapabiliyorduk. Koşullarımız buydu.

Konu banyo olunca Çarşı Hamamı’ndan da söz etmeliyim.

Bizim gittiğimiz hamam Temelliler’in evinin bulunduğu sokak içindeki ‘Yıldız Hamamı ‘ idi. Bu hamama genelde kış aylarında giderdik.

1957 yılında Ankara’da öğrenciyken evimizde bir banyo yapılabilirse ancak yaz tatilinde Malatya’ya gelebileceğimi anneme söylediğimde;

Her şeyin üstesinden gelmeyi başaran sevgili anneciğim mutfağın bir köşesine banyo yapımını hemen gerçekleştirmişti.

Tüm olanaksızlıklara ve zorluklara karşın şunu içtenlikle ifade etmeliyim:

‘Annem ve babamla birlikte olmak koşulu ile o özlem dolu günleri yeniden yaşamak isterim…’

1950’li yılların başına Malatya’daki bazı kumaş mağazalarını da hatırlıyorum.

Yan yana sıralanmış bu mağazalar hükümet meydanının karşısında yer alıyordu. Kumaş almak için annemle birlikte ‘Vahap Beyin Mağazasına’ , ‘Efeler Mağazasına’ ya da ‘Kığılı Mağazasına giderdik.

Tezgahlara indirilen kumaşların seçiminden sonraki durağımız, o yılların ünlü kadın terzisi Firdevs Hanım’ın evi olurdu.

Tayyör ve mantolarımızı ise bir pasajın içinde atölyesi bulunan terzi Sadettin Doğan dikerdi. Eski resimlerimize baktığımda Sadettin Beyin beceri ve sanatını nasıl ortaya koyduğunu, yeteneğini görebiliyorum.

Bir Doğu Anadolu kentindeki o zamanki güzel kültürün ve donanımın yerini şimdilerde kültürsüzlük ve donanımsızlığın alması insanın canını acıtıyor ve çok üzüyor.

_____________

ARŞİV FOTOĞRAFLAR: 1950-60’lı yıllarda Malatya kent merkezi- Hükümet Meydanı (üstte), 1950’li yıllar Mücelli Caddesi (aşağıda)  (malatyahaber.com- Hasan Demirbağ Arşivi)

mucellicaddesi arsiv

arsiv malatya mucelli1

Mucelli Caddesi 1960li yillar

UYARI: Sitemizde çoğunlukla muhabir arkadaşlarımızın imzalarıyla ya da mensubu oldukları basın kuruluşları kaynak belirtilerek yayınlanan üstteki haber benzeri araştırmalar, haberler, röportajlar, maalesef “emek hırsızı” –özellikle de biri sürekli olmak üzere- sözde bazı internet yayıncıları tarafından, ya aynen ya da küçük bazı değişiklikler yapılarak, kendi özel araştırmaları ya da haberleriymiş gibi kendi yayın organlarında yayınlanabilmektedir. Haber kaynağıyla ya da araştırmasıyla, istihbaratıyla uzaktan yakından ilgisi olmayan, sadece gerçek gazetecilerin ‘kamuoyunun bilgisine sunulmuş’ emeğinin üzerine ‘çöküp’, gazetecilik- habercilik yaptıklarını zanneden ve böylece kamuoyunu da aldatanların bulunduğuna bir kez daha dikkat çekerken, söz konusu unsurları da ‘gerçek gazetecilerin emeğini çalmamaları’ konusunda uyarıyoruz.

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmayacaktır.
Subscribe
Bildir
guest
10 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Sükuti Yıldırım

Geçmiş zaman olurki hayali cihan değer

MUSTAFA

Evet herkes eskiyi arıyor, eskiyi özlüyor.

Çünkü eskiden hiç bir şey kalmadı elimizde.

Çünkü eskileri yıktık yokettik.

Şehrin hafızası son bir kaç belediye başkanı tarafından yok edildi.

Güzelim Malatya ruhsuz kimliksiz bir şehir haline getirildi.

Düşünüyorum da bu yöneticilerin Malatya ya kastı neydi?

koray

Herkes eskiyi arıyor, özlüyor. Bu güzel yazıyı okuyunca özlemi daha da artıyor.
Ama eskiyi arayan ve özleyen birçok kişi eskisi gibi sade, ahlaklı ve vicdanlı olmayı reddediyor, yeni menfaat düzenine ayak uyduruyor.
Düzgün ailelerde yetişen ve eskiyi bilmeyen gençler ise bu acımasız pis sistemin içinde eziliyor, kayboluyor yada şanslı ise kaçıyor.
O günleri yaşayan insanlar kendilerini şanslı saymalı.
Elinize sağlık sayın hocam.

Dilşad Funda Akdağ

Sayın hocam yüreğinize kaleminize sağlık ne güzel yazmışsınız keyifle okudum.Ülkem ve Malatya için çok büyük bir değersiniz.Bizim içinde çok kıymetlisiniz.Saygılarımla

sezai dönmez

Sevgili hocam doğup büyüdüğüm üniversiyeteye kadar çok mutlu bir şekilde yaşadığım şehrimle ilgili bu yazınızı zevkle okudum.Size çok teşekkür ederim.Çok özledğim eskilere sayenizde bir yolculuk yaptım.Şehrimden yetişen sizin gibi şahsiyetlerin varlığından dolayı ayrıca çok gurulandım.Rabbim size sağlıklı uzun ömürler versin.

Cumhuriyet-i El Aziz

Cumhuriyetin güzel yılları… Malatya’nın en güzel yılları….Şimdi ise hırsızlar talan etmiş her tarafı…

M.Bahadır ALTAŞ

Malatya’yı yönetenlerin okuması gereken tarihi ve çok güzel bir yazı
Ara Güler’in söylediği “Hatıraların olduğu yere memleket denir” sözü bu yazı çok daha anlamlı kılıyor.
Eski Belediye Binası, Kernek ve Kanalboyu başta olmak üzere Rant için Malatya’nın hafızasını yok etmeye çalışan AKP döneminin belediye başkanları inşallah yaptıkları yanlışlardan dönerler.
Bizleri o yılları hatırlattığınız için teşekkürler Sn.Prof. Dr. Esin Emin ÜSTÜN    

Hasan Demirbağ

Sayın Hocam, kıymetli bilgilerle dolu bu hatıralarınızı paylaştığınız için size minnettarız. Soluksuz okudum, devamını da bekleriz. Saygılarımla

Alaaddin Doğan

Yaklaşık 50 sene önceki Malatya’dan farklı bir kesit kaleme almışsınız.Emeğiniz için teşekkür ederim.Fakat zamana ait Malatya ‘öz’ ü nü okumayı beklerdim.

baba

Sevgili hocam, Ben E.Ü. mezunu diş hekimi Nüvit Topaloğlu. Parlakların kızı Sabihanın oğlu. Orhan Karaköylü’de küçük halamın kayınbiraderi. Annem beni size, babamda Ahmet Tutan hocamıza yollamıştı. Sanırım yeni E.Ü.hastanesi bitince, klinikler Tepecikten Bornova’ya taşınınca size anamın selamlarını getirmiştim.Emin hocama rahmetler, size mutlu bir ömür diliyorum. Ellerinizden öperim.

  • Spor Toto Süper Lig
  • Tff 1 Lig
Takımlar O G B M A Y Av P
Trabzonspor 10 7 3 0 20 9 11 24
Hatayspor 10 6 2 2 19 8 11 20
Beşiktaş 10 6 2 2 20 12 8 20
Alanyaspor 10 6 2 2 16 15 1 20
Fenerbahçe 10 6 1 3 14 11 3 19
Fatih Karagümrük 10 5 3 2 16 12 4 18
Konyaspor 10 4 5 1 14 9 5 17
Galatasaray 10 5 2 3 15 14 1 17
Altay 10 5 0 5 16 16 0 15
Adana Demirspor 10 3 4 3 15 15 0 13
Başakşehir FK 10 4 0 6 13 13 0 12
Gaziantep FK 10 3 3 4 12 14 -2 12
Yeni Malatyaspor 10 4 0 6 11 17 -6 12
Sivasspor 10 2 5 3 14 12 2 11
Kayserispor 10 3 2 5 13 17 -4 11
Giresunspor 10 2 3 5 6 10 -4 9
Antalyaspor 10 2 3 5 11 16 -5 9
Göztepe 10 2 2 6 9 14 -5 8
Kasımpaşa 10 1 3 6 10 16 -6 6
Çaykur Rizespor 10 1 1 8 8 22 -14 4

Malatyahaber.com © Copyright Tüm Hakları Saklıdır

MalatyaHaber.com'da yayınlanan her türlü yazı ve haber kaynak belirtilmeden kullanılamaz. Sayfalarımızda kaynak belirtilerek yayınlanan haberler ilgili kaynağa aittir ve bu haberlerin kopyalanması durumunda, tüm sorumluluk kopyalayan kişi / kuruma ait olacaktır. Başka kaynak veya gazeteden alıntı yazarlar ve site yazarlarına ait yazılardan dolayı MalatyaHaber sorumlu tutulamaz...