Final

Fuat


Opel Combo




Malatya Haber -

Büyükşehir Belediyesi ‘Malatya Kültürü’ Fukarası!

Büyükşehir Belediyesi ‘Malatya Kültürü’ Fukarası!
  • 06.12.2019

MALATYA TÜRKÜSÜNE URFA AĞZI!.. Kar yağışı nedeniyle, bazı belediyelerce başlatılan ‘Tweet dizisi’ne, Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından çağrılan Malatya Büyükşehir Belediyesi’nin, dizi kapsamındaki mesajında atıf yaptığı Malatya- Arguvan Yöresi’nin ‘Etek Sarı Sen Etekten Sarısın’ türküsünün, gerçek hali yerine Şanlıurfalı sanatçı İbrahim Tatlıses’in kendi yöresinin ağzıyla okuduğu şekilde yeralması eleştirilere yolaçtı ve “Malatya Büyükşehir Belediyesi adına bu tweeti paylaşanlar Şanlıurfalı mı? Kendi yörelerinin türküsünün, kendi yörelerinin ağzının, şivesinin ve kültürünün farkında olmayanların belediye adına söz söylüyor olması ne acı!” dedirtti.

TWEET DİZİSİ..
Samsun Büyükşehir Belediyesi, kar yağışı ile ilgili tweet dizisine “Gün içinde ani mevsim geçişleri yaşıyorsanız Samsun’dasınız demektir.. Bu şehrin karı da güneşi de yağmuru da ayrı bir güzel. Şehir merkezinde henüz kar yok ama olunca böyle güzel kartpostallık görüntüler oluyor. Biz her zaman hazırız peki siz hazır mısınız @MalatyaBelTr..” mesajıyla katılarak, Malatya’ya pas attı.

Malatya Büyükşehir Belediyesi’nin twittter hesabında ise, bu tweete, “Allah’ına Gurban @SamsunBSB
DestanŞehriMalatya’mıza kar usul usul yağmaya devam ediyi. Bir karla mücadele ederken, Etek Sarı sen etekten sarısan,Gurban olam Beydağının karısan, diye türkü söyleyerek ısınıyoruz.Kar suyu Mişmiş’ime can ola, kan ola.
Sen nedisin @duzcebld gardaş” yazısıyla karşılık verilip, Düzce Belediyesi’ne pas atıldı.

Düzce Belediyesi de, bu tweeti “Malatya Malatya bulunmaz eşin, gönüller coşturur ay ile güneşin. Düzce’den soğuk kış gününde Malatyamızı ısıtacak gönülden sevgiler. Düzce’de “Kar”a geçit yok. Biz hazırız! Tekstilin başkenti güzel @denizlibld tüm dünya üşümesin hazır mı kışlıklar, nevresimler bu KIŞ için?” yazısıyla, iletiyi Denizli Büyükşehir Belediyesi’ne pasladı.

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ’NE “URFA AĞZI” TEPKİSİ..
Tweet dizisine, Malatya Büyükşehir Belediyesi adına yapılan katılımda, kullanılan ifadelerin yanı sıra, çok bilinen “Etek Sarı Sen Etekten Sarısın” türküsünün, Şanlıurfalı sanatçı İbrahim Tatlıses ve ondan esinlenen kimi sanatçılar gibi “Etek Sarı Sen Etekten Sarısan..” diye Urfa ağzıyla yazılmış olmasına tepki geldi.

Türkünün, Tatlıses ve daha sonra “Gönül Yarası” filminde onun gibi seslendiren Meltem Cumbul tarafından lanse edildiği gibi Urfa ağzıyla söylenmesinin, folklorik bir eserin aslının bozulması olduğunu değerlendiren bazı Malatyalılar, “Bu türkünün orijinaldeki gibi değil de Urfa ağzıyla söylenmesi yanlıştır. Hatta Malatya’da dahi, yörenin kültüründen habersiz olan kimi amatörlerin, düğün salonlarında, müzik programlarında bu türküyü yanlış söylediklerini biliyoruz, tepki gösteriyoruz. Birçok yerde bunu Urfa ağzıyla söyleyen sanatçılara eleştirilerimizi dile getirirken, Malatya Büyükşehir Belediyesi’nin sosyal medya hesabında yetki verilip, belediye adına paylaşım yapanların bu önemli ayrıntının farkına varmamaları, Malatya kültürüne ne denli uzak olduklarının göstergesidir. Bu ve benzeri şive ve ağız yanlışlıklarını düzeltmesi gerekenlerin, aynı yanlışı yapmaları kabul edilebilir birşey değildir.” diye tepkilerini dile getirdiler.

Malatya Büyükşehir Belediyesi’nin, söz konusu tweetindeki ifadeleri türkünün orijinal şekliyle düzeltmesi ve bu konuda da, ayrıca bir hassasiyet olduğunu her ortamda duyurması gerektiği belirtiliyor.

ETEK SARI SEN ETEKTEN SARISIN TÜRKÜSÜ’NÜN HİKAYESİ..
Bu arada, hala popülerliğini sürdüren “Etek Sarı Sen Etekten Sarısın” türküsü, kaynağı ve diğer ayrıntılar, Araştırmacı- Yazar Süleyman Özerol tarafından, 2004 yılında malatyahaber.com‘da “Etek sarı sen etekten sarısın” başlığıyla yayınlanan aşağıdaki yazıda anlatılmıştı:

“2004 yılı Mayısında Ankara’dan Malatya’ya döndüğüm sıralarda İl Turizm Müdürü Ali Cengiz aradı. Ceylan Malatya’ya gelerek Etek Sarı türküsünün klipini çekecekmiş, İstanbul’dan arayan olursa yardımcı olmamı rica etti. Bir iki gün sonra Rezzan Hanım aradı, öykülü türküler olup olmadığını sordu. Dizi haline getiriyorlarmış. Arguvan Türküleri kitabımızın yakında çıkacağını, öykülerin kitapta yer alması nedeniyle yardımcı olamayacağımı söyledim. Etek Sarı türküsünün öyküsünü gönderebileceğimi belirttim. Aşağıdaki yazıyı hazırladım.

Âşık Vahap Alkan
Âşık Vahap Alkan, 1937 yılında Hekimhan ilçesine bağlı Başkavak köyünde doğdu. İlkokulu köyünde okudu. On yaşlarında bağlama ile tanıştı. Komşu köy Ballıkayalı Kör Mustafa lakabıyla anılan Mustafa Kocaman’dan ve diğer dede-âşıklardan saz çalmasını öğrenen Mustafa ve Murtaza Takmaz adlı köylülerinin çevresinde toplanan gençlerden birisi olarak bağlama çalmayı geliştirdi. 18-20 yaşlarında çalıp çağırmaya başladı.

Hem yaşadığı, hem de çevresel olaylardan esinlenerek-etkilenerek yazdığı şiirlerinde hasret, gurbet, sıla, mahpusluk, özlem, sevda, Almanya gibi konuları işledi, birçoğunu seslendirdi. Hem kendi yapıtlarını hem de Hekimhan, Arguvan, Çamşıhı türkülerini-deyişlerini seslendirdi. 1968, 1969 yıllarında iki plak doldurdu. Köyünde çiftçilikle uğraşırken 1973 yılının Ocak ayında Almanya’ya işçi olarak gitti. 1974’te izine döndüğünde Malatya’da Umut Plak’ta ilk ve tek kasetini doldurdu. 1973 – 1980 yılları arasında Âşık Yoksuli, Muhlis Akarsu, Âşık Mahzuni gibi ozanlarla Almanya konserlerine katıldı. Âşık Yoksuli ile yakın dostluğu oldu. Halen Almanya’da yaşamaktadır.

Türkülerinin büyük bölümü oğlu Behlül Alkan tarafından kasete okundu. “Etek sarı sen etekten sarısın”,” Hangi gün gözyaşı yiyem?”, “Seher yeli selam söyle yârime” ve daha birçok türküsü yaygınlaştı, başkaları tarafından da okundu. Bazıları onun yapıtlarını anonimmiş ya da kendi yapıtlarıymış gibi okudular. Oğlu Behlül Alkan da dâhil olmak üzere onun adından söz eden olmadı. (1)

“Etek Sarı Sen Etekten Sarısın”

Aşığımız, hercai gönüllüdür. Bir gün genç bir kadın görür ve ondan etkilenir. Duygu, düşünce ve hayalleri türküye dökerek dile getirir.

Etek sarı sen etekten sarısın
Kurban olam Beydağı’nın karısın
Sordum o güzele kimin yarısın
Ben sormadan dolu gibi döküyü

Bir gömlek almıştım hasa bezinden
Âlem düşman oldu senin yüzünden
Git sevdiğim sağlığınan gelirsem
Yar kör olam öpeceğim gözünden

Bir gömlek almıştım kolu düğmeli
İnsan sevdiğine boyun eğmeli
Sevince de deste başı sevmeli
Kurban olam Arguvanlı geline

Sallanarak gelin indi pınara
Lütfeyle ki gelin atım sulana
Seni benden beni senden eyleyen
Ölmeye de mezar mezar dolana

Aşığa göre, gelinin tülbendinin altından çıkan ve savrulan saçları, giydiği eteğin rengi de sarı; teni, Beydağı’nın karı gibi beyazdır. O bir ‘deste başı’dır. Yiğit severse, ‘deste başı’ sevmeli!

Hasa bezinden, kolları düğmeli gömleğini onun için giyer, atıyla onu görmek için pınarın başına gider. Gelin onunla konuşmaz, gözlerinden de dolu gibi yaş döker.

Sever, ama kavuşamaz’ Arada engeller vardır. O, başkasının yâridir. ‘Seni benden beni senden ayıran-Ölmeye de mezar mezar dolana’ diye beddua eder. (2)

* * *

Yazıyı Rezzan Hanıma faksla gönderdim. Yaz geldi, Beydağının karı eridi, Ceylan gelmedi!

* * *

Hemen geriye dönerek Ceylan’ın türküyü kimden aldığına bakalım

Âşık Vahap Alkan’dan sonra Teslim Budak ve Hasan Durak da okudular. Türkü Ceylan, İbrahim Tatlıses ve Gönül Yarası filminde Meltem Cumbul, Yadigâr Altay, Celal Özer, Azer Bülbül ve daha birçok sanatçı tarafından okunmuştur.

Müziğindeki bazı düzenlemelerin türküye yeni bir tat katmasına karşın sözlerinin ve ezginin değiştirilmesi-başka bir ağızla okunması bir o kadar tatsız bir durum ortaya çıkarmış; türkü arabeskleşmiş ve ağız özelliğini yitirmiştir.

Türkümüzün ilk dörtlüğünü bir kez daha birlikte okuyalım:

Etek sarı sen etekten sarısın
Kurban olam Beydağı’nın karısın
Sordum o güzele kimin yarısın
Ben sormadan dolu gibi döküyü

Bazı sanatçıların üçüncü dizeyi ‘Sordum sual ettim kimin yârisin’ ya da ‘Sordum soruşturdum kimin yârisin’ biçiminde değiştirerek okuduğundan çok, ezginini değiştirilmesi ve ağız yapısının bozulması üzerinde durmak istiyorum.

Okuyuşlarda bir koşutluk var ve dize sonlarındaki sahiplik (iyelik) eklerinin değiştirildiğini görüyoruz.

sarısın > sarısan
karısın > karısan
yarısın > yarısan
döküyü > dökiyi

Günlük yaşamda Arguvan’da bu ağza rastlayamazsınız. Kaldı ki, türkülerde Azeri-Türkmence lehçesinin etkili olduğu bazı bölgelerimizin söyleyiş özelliğini getirip Arguvan’a yamarsanız olacağı bu!

45 yıldan beri yöre kültürünün farkındayım, 25 yıldan buyana da derleme ve araştırma çalışmaları yapıyorum. 1989 yılından buyana ise düzenli bir biçimde Arguvan türküleri ile ilgileniyorum. Arguvan yöresinde böyle bir söyleyiş biçimi yok!

Ağızlar; halk müziğinde yöreyi-yerelliği belirleyici, zenginlik kazandırıcı, beğeniyi yönlendirici-netleştirici-tekdüzelikten kurtarıcı özellikler taşıyan söyleyiş-okuyuş-çalış biçimleridir. Geleneksel halk türkülerimizi okuyanlar-okuyacak olanlar yerel dil-ağız bilgisine sahip olmalı, bunun için de alan araştırması yapmalı. Bunlar yapılmadıkça yanlış üstüne yanlış yapılacağı gibi, türkülerimizin öz ve duygudan yoksun bir biçime getirilmiş olarak gelecek kuşaklara aktarılacağı bir gerçektir. (3)

Türkülerimizin özünü, özgünlüğünü bozmayalım.

(1) Bu bilgiler Âşık Vahap Alkan ile ilgili özel çalışmamdan özetlendi. Bkz; Süleyman ÖZEROL: Âşık Vahap Alkan/Yaşamı ve Bazı Şiirleri, www.hekimhan.net
(2) Hüseyin ŞAHİN-Süleyman ÖZEROL: Arguvan Türküleri/ Halkbilimsel Bir Araştırma Denemesi, AKEV Yay, İstanbul 2004; Öykü için 370, türkü metni için 470. sayfaya bakınız.
(3) Daha fazla bilgi için bkz; H. ŞAHİN-S. ÖZEROL: A. g. e. s. 24-35″ (Süleyman ÖZEROL, malatyahaber.com- 2004)

malatyahaber.com

GÖRSELLER: ‘Kar’ temalı Samsun, Malatya, Düzce belediyeleri tweet dizisi

Etiketler: / / /

Yorumlar
  1. 44malatya dedi ki:

    Malatyalilar kendi yore senin turkusunu malatya
    Agzi sevesi ile okuyan Sanatcilarina.deger
    Verilmedigi.icin baska Sanatcilar.okuyor

  2. Cengiz dedi ki:

    Twiti yazan Malatya ve Malatya kulturune uzak anlasilan.!!!Turkumuzu asliyla Malatya agziyla okuyacak ve zihinlere naksedecek degerli bir yorumcuya ihtiyac var diye dusunuyorum.”Sarisan karisan”
    da nedir ???Degerli Ibrahim Tatlises ve Ceylan bu sekilde yorumlamislar…Yorumlarina karsi degiliz ancak Bir belediye calisaninin kulturumuze bu kadar yabanci olmasi da kabul edilemez.Yok mu Malatya kulturuyle hemhal olmus bir Gardas orada paylasimlari yapacak.???. Degerli Malatyahaber Malatya kulturune sahip cikisiniz icin cok cok tesekkurler…Iyi ki varsiniz..Sagolun Varolun…

  3. Oğuzhan dedi ki:

    Ahmet Çakırın yaptığı eserlerin altına daha iki cümleyi biraraya getirip yazamıyorsunuz hizmeti nasıl yapacaksınız? Yazık oldu beyefendi Ahmet başkana. Yazık oldu malatyanın 5 yılına

    1. Baybars dedi ki:

      Biz genel manada akp belediyelerinden şikayetciyiz ah güzel malatya 90 larda çok daha güzeldi trambüs vb pek çok saçma uygulama şehrin anasını ağlattı güzelim parkları beton ettiler güzelim mişmiş parkı hayvanat bahçesi ettiler güzelim kaleyi çöl ettiler…
      Bir ton altyapı yaptıklarını iddia ettiler her ay maleseft su kesintisi elektrik kesintisi yaşıyoruz.
      Üstelik bir ton borç yaptılar şehre….
      Maleseft akp belediyecilikte sınıfta kaldı…

  4. Samet dedi ki:

    Hizmet yok diyorsunuz da baskan bey daha yeni başladı Ocak ayından sonra yeni başarılı liyakatli ehliyetli adamlarla yoluna devam edip daha iyi hizmetler yapacak bundan eminim Malatyanmilliyetçisi bir isim selahattin bey bu yüzden maski de ve büyükşehirde gereken değişiklikleri yapacak

    1. Ehliyetsiz dedi ki:

      Ehliyeti mutlaka olsun katılıyorum

  5. Vedat dedi ki:

    Büyükşehrin kullandığı ağız malatyaya yakışmamış. ayrıca twite konan tüm resimlerde ki yapılan Ahmet çakır’ın eseleri. Güneş balçıkla sıvanmıyor.

  6. çöşnüklü dedi ki:

    Çok büyük bir ayıp yakalamış gibi haber yapmışsınız ya tebrik ederim..
    Haber bulamadınız galiba..

    1. Kezi dedi ki:

      yahu bu belediyelerin tweet etkileşimi sayesinde binlerce insan görmüş oluyor. sen daha kendi kültürüne sahip çıkmayıp dandik foto paylaşirsan markalaşmayı rüyanda görürsün. gaziantep markalaştı gelen yerli yabancı turistin haddi hesabı yok bir de malatya’da gelen turiste bakın kayısıyı rüyanızda pazarlarsınız başka illere/ ülkelere -_-

    2. selçukselimli dedi ki:

      Alttaki adrrste tum Akpartili belediyeler var ve ictenlikle soyluyorumki en guzeli benim şehriminki Malatya mınki olmuş. Neyden bahsediyosunuz Allah aşkına

      https://t.co/hBLRHDKQSO

      1. Sami dedi ki:

        selçukselimli. Malatyanın derdi senin gibi yazılanları ve ne yazdığını anlamamak anlayamamak.Bunuda anlayamayıp böyle yorum yazıp kendini rezil etmek.Adam Malatya belediyesi adına paylaşım yapıyor, Malatya türküsünün yanlış söylenişini yazıyor.Bundan daha büyük rezalet olurmu?Ama belli ki sende belediyedeki elaman gibisin ve ne yazık bu memlekette cahil cesaretli senin gibiler çok fazla.Siz Malatyanın defolarısınız. “Anlıymısan”

      2. Kezi dedi ki:

        iyi bakamamışsın o halde. malatya sadece çeşme ve yoldan mı ibaret? başka iller kar altındaki profesyönel çekim fotoğraf koymuşlar. karda çalışan insanlara lafım yok ama daha estetik malatya’nın tarihi, doğal güzelliği hiç mi yok? karlı günpınar şelalesi, somucubaba merkezdeki yeni camii meydanı yada beydağının resmini çekip koyamayacak kadar dar görüşlüler en büyük sorun size sanat ve estetikle ilgili araştırma yapmanızı tavsiye ederim ufkunuz genişlesin

    3. Kültürlü Genç dedi ki:

      Gerçekten de çok büyük bir ayıp yakalamışlar, tebrikler malayahaber

  7. İbRaHiM PARLAK dedi ki:

    Malatya belediyesinde Malatya yokki AKP sayesinde neden garipsiyoruz.

  8. Neco dedi ki:

    Başindaki adam şelale asıllı son 15 yılda Malatya belediyesi yani şuan Büyüksehir belesiyesinin neyi düzgün olduki borc 3 katrilyon yani yeni parayla 3 milyar tl Malatya ileri değil hergeçen gün geri gidiyor

  9. murat koyuncu dedi ki:

    elazığ büyük şehir belediyesi çalışanları bizimle eğleniyor.

    1. Salih dedi ki:

      Komiksin kardeş. Sen bu harika tanıtım çalışmasına laf atacağına ve eleştireceğine Elazığ ın Büyükşehir olamadığını ve orada büyükşehir belediyesi olmadıgını önce ögren. Cahil cesareti işte tam olarak bu

  10. Kılıçarslan dedi ki:

    Hakikaten doğru Erol kardeş,Malatya Belediyesinde bu kültürü bilen kaç tane Malatyalı var,yoksa bunları yazanlar adı yamanlı mı ………………………..

  11. Hacı Hakyemez dedi ki:

    Orada ekler iyelik eki değil.

  12. Mehmet dedi ki:

    Malatya belediyesinde heralde bi başkan malatyalı 🙂

  13. Hasan dedi ki:

    Olay belediyede malatyali çalışıp çalışmamasından õte bir durum. Şehir kültür olarak hızla coraklasiyor, cümle kurmaktan aciz insanlar el üstünde tutuluyor, cahillik kutsaniyor, bos teneke gibi en çok sesi çıkanlara isler emanet ediliyor, is başina getiriliyor…

  14. ercan dedi ki:

    Gerçekten böyle bir şey ne Belediyemize ne de Malatyamıza yakışıyor
    Samsun Belediyesi ve Düzce Belediyesi bile bize bizden daha fazla saygı göstererek yüceltmiş..
    Belediye sosyal medyasını kullanana çalışanların sorumluluk sahibi olması ve daha duyarlı olmasını rica ediyorum.

  15. Malatyali dedi ki:

    Tek derdimiz turku sarki kaldi..
    Allah rizasi icin tokide yasayan binlerce insan var ve otobus calismiyor yerde ikisantim karvar diye..sabaha kadar durmadan kepceler is makinalari calisti yerde tek damla kar yok ama motastan bir Allahin kulu cikip kontrol etmiyor..
    Motas belediyemizin halka gorunen ilk yuzudur..
    Fen islerinin ozverili calismasi takdire sayandir ama motas herkis oldugu gibi bu kista sinifta kalmistir..

  16. irfan dedi ki:

    büyük şehir başındakinin şehirle alakası yok

  17. ferro dedi ki:

    Belediyeler Adıyamanlılara urfalılara elazığlılara ipotek edilmiş. gidince belediyeye malatyalı bulamıyorsun. daha çok böyle hatalar çıkar

  18. DEVRIM dedi ki:

    korkudan belediye başkaninin hatalarini söyleyemez oldu mıllet hapse atarlar diye bu kadar para kayip belediyede kimse korkudan sikayet edemiyor nereye şikayet edecek ALLAHDAN korkun yemeyin bu milletin hakkini bu dünya kimseye kalmaz hizmet edin belediye başkani otobusle eve gitsinde millet insan görsün

  19. Malatyaspor dedi ki:

    Malatya yok ama;Adıyaman Elazığ Bingöl Van Kayseri Ankaralılar var ama Urfalı yok en azından Adıyaman şivesiyle söyleseydiniz..

  20. Malatyalı dedi ki:

    Yine malatya belediyesi yine selahattin gürkan vakası. Selahattin gürkan geldiğinden beri “yaptığı şu proje hatalı,yanlış” diyemiyoruz. Neden? Çünkü hizmet yok. Ya önceden yapılan hizmeti kaldırıyor ya da böyle şeylerle uğraşıyoruz. Buradan Selahattin Gürkan’a soruyoruz.. Hizmet ne zaman vereceksin? Sıkıldık artık, bıktık yıldık artık!

    1. rmz dedi ki:

      Malatyali kardes fuar merkezi temeli atildi farkinda misin daha gecen hafta yapilmayan kadar asfalt calismasi yapiliyor suanda. Biz oy verirken pisligi temizlesin yeter diyorduk ben gecen 10 sene de malatyaya ne yapildi onu merak ediyorum adam basa geleli daha 7 ay olmus. Sihirli degnek mi var adamin elinde. Herseyi gectim israfi bitirdi ya o bile yeter.

  21. Bng dedi ki:

    O kadar güzel ve samimi bir paylaşıma teşekkür edeceğinize burda iki kelimenin lafını ediyorsunuz oyle mi? Yazık cidden

  22. erol dedi ki:

    Bu kadar hataya şaşırmamak gerekir; Belediyede Malatyalı çalışan var mı?

    1. GülezgiN dedi ki:

      çok haklısınız. sadece belediye demi bu eksiklik Malatya’da kaç Malatyalı kaldı ki?

    2. hakan44 dedi ki:

      maalesef yoğ gurban olam kadan belan alam yoğtur maalesef

    3. Hakkı dedi ki:

      doğru söze ne denir

YORUM YAZ
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici, saygısız ifadeler, cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, suçluyu ya da suçu övücü, uygunsuz gönderici adı, 'naylon- uyduruk' mail adresli, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmayacaktır. Ayrıca, mesajların tüm yasal ve cezai sorumluluğu, mesajlarıyla birlikte IP numaraları da düşen göndericilere aittir."

Yorumu Cevapla [ Yoruma cevap yazmaktan vazgeç ]