Malatya'nın Eylül İhracatı Geçen Yıla Oranla Yüzde 81 Arttı

Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) ihracatçı firmaların kanuni merkezleri bazında açıkladığı 30 Eylül 2026 tarihli sektör ihracat performansı verilerine göre, Malatya merkezli firmaların eylül ayı ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 81,1 arttı. Eylül 2025’te 24 milyon 559,43 bin dolar olan ihracat, Eylül 2026’da 44 milyon 469,99 bin dolara yükseldi. Ocak-Eylül döneminde ise toplam ihracat yüzde 1,6 artışla 246 milyon 372,86 bin dolardan 250 milyon 346,91 bin dolara çıktı.

Eylül'deki yükselişte özellikle kuru meyve ve mamulleri ile iklimlendirme sanayisindeki artış dikkati çekti. Kuru meyve ve mamulleri sektörünün aylık ihracatı 10 milyon 586,43 bin dolardan 28 milyon 729,89 bin dolara yükselirken, iklimlendirme sanayisinde 275,59 bin dolardan 2 milyon 890,68 bin dolara ulaşan ihracat kaydedildi.

Eylül ihracatında yüzde 81,1 artış
TİM verilerine göre Malatya’nın Eylül 2026 ihracatı, 2025 yılının aynı ayında kaydedilen 24 milyon 559,43 bin dolara karşılık 44 milyon 469,99 bin dolar oldu. Böylece aylık bazdaki artış yüzde 81,1 olarak gerçekleşti.

Eylül ayındaki sektör performansı, geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında şöyle gerçekleşti:

-Çelik: Eylül 2025’te 36,40 bin dolar olan ihracat, Eylül 2026’da 210,96 bin dolara çıktı. Artış yüzde 479,5 oldu.
-Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri: İhracat 975,10 bin dolardan 643,06 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 34,1 olarak gerçekleşti.
-Demir ve Demir Dışı Metaller: 41,31 bin dolar olan ihracat 108,38 bin dolara çıktı. Artış yüzde 162,3 oldu.
-Deri ve Deri Mamulleri: İhracat 0,01 bin dolardan 1,23 bin dolara yükseldi. TİM verilerindeki değişim oranı yüzde 16.268,9 oldu.
-Elektrik ve Elektronik: İhracat 1 milyon 708,59 bin dolardan 1 milyon 701,83 bin dolara geriledi. Değişim yüzde eksi 0,4 olarak kaydedildi.
-Fındık ve Mamulleri: Geçen yılın eylül ayında ihracat bulunmazken, Eylül 2026’da 305,89 bin dolarlık ihracat gerçekleştirildi.
-Gemi, Yat ve Hizmetleri: Eylül 2025 ve Eylül 2026 dönemlerinde ihracat 0,00 olarak kaydedildi.
-Halı: İhracat 234,47 bin dolardan 404,86 bin dolara yükselerek yüzde 72,7 arttı.
-Hazırgiyim ve Konfeksiyon: 113,64 bin dolarlık ihracat 621,28 bin dolara çıktı. Artış yüzde 446,7 oldu.
-Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri: İhracat 1 milyon 344,21 bin dolardan 1 milyon 864,07 bin dolara yükseldi. Artış yüzde 38,7 olarak gerçekleşti.
-İklimlendirme Sanayii: 275,59 bin dolar olan ihracat 2 milyon 890,68 bin dolara çıktı. Sektör ihracatı yüzde 948,9 arttı.
-Kimyevi Maddeler ve Mamulleri: İhracat 792,46 bin dolardan 753,66 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 4,9 oldu.
-Kuru Meyve ve Mamulleri: Eylül 2025’te 10 milyon 586,43 bin dolar olan ihracat, Eylül 2026’da 28 milyon 729,89 bin dolara yükseldi. Artış yüzde 171,4 oldu.
-Madencilik Ürünleri: İhracat 181,25 bin dolardan 72,24 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 60,1 olarak gerçekleşti.
-Makine ve Aksamları: İhracat 2 milyon 616,75 bin dolardan 1 milyon 62,84 bin dolara düştü. Gerileme yüzde 59,4 oldu.
-Meyve Sebze Mamulleri: 1 milyon 686,76 bin dolar olan ihracat 697,67 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 58,6 olarak kaydedildi.
-Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri: İhracat 255,25 bin dolardan 787,08 bin dolara çıktı. Artış yüzde 208,4 oldu.
-Mücevher: Her iki dönemde de ihracat 0,00 olarak kaydedildi.
-Otomotiv Endüstrisi: İhracat 6,09 bin dolardan 4,24 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 30,3 oldu.
-Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller: 1 milyon 787,95 bin dolar olan ihracat 1 milyon 866,93 bin dolara çıktı. Artış yüzde 4,4 olarak gerçekleşti.
-Süs Bitkileri ve Mamulleri: Her iki dönemde de ihracat 0,00 olarak kaydedildi.
-Tekstil ve Hammaddeleri: İhracat 1 milyon 901,81 bin dolardan 1 milyon 743,18 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 8,3 oldu.
-Tütün: Her iki dönemde ihracat 0,00 olarak kayıtlara geçti.
-Yaş Meyve ve Sebze: Eylül 2025’te 15,37 bin dolar olan ihracat, Eylül 2026’da 0,00’a geriledi. Düşüş yüzde 100 oldu.
-Zeytin ve Zeytinyağı: Her iki dönemde ihracat 0,00 olarak kaydedildi.

Eylüldeki artışın lokomotifi kuru meyve oldu
Eylül verileri incelendiğinde Malatya’nın 44 milyon 469,99 bin dolarlık aylık ihracatının yaklaşık yüzde 64,6’sının kuru meyve ve mamulleri sektöründen geldiği görülüyor.

Sektörün ihracatı bir yılda yaklaşık 18,14 milyon dolar yükseldi. Malatya’nın toplam eylül ihracatındaki yıllık artış ise yaklaşık 19,91 milyon dolar oldu. Böylece aylık toplam ihracattaki yükselişin önemli bölümü kuru meyve ve mamullerindeki artıştan kaynaklandı.

İklimlendirme sanayisi de 2 milyon 890,68 bin dolarlık ihracat ve yüzde 948,9’luk artışla eylül ayının yükselen sektörleri arasında yer aldı. Hububat, su ürünleri, tekstil ile elektrik-elektronik sektörlerinin de aylık ihracatta 1 milyon doların üzerinde gerçekleştiği görüldü.

Buna karşılık makine ve aksamları, meyve sebze mamulleri, madencilik ürünleri ile çimento, cam, seramik ve toprak ürünlerinde geçen yılın aynı ayına göre gerileme kaydedildi.

İlk 9 ayda 250,35 milyon dolarlık ihracat
Ocak-Eylül 2026 döneminde Malatya merkezli ihracatçı firmaların toplam ihracatı 250 milyon 346,91 bin dolar olarak kaydedildi. 2025 yılının aynı dönemindeki 246 milyon 372,86 bin dolarlık ihracata göre artış yüzde 1,6 oldu.

İlk dokuz aylık dönemde sektörler, 2026 ihracat tutarı en yüksek olandan başlayarak şöyle sıralandı:

-Kuru Meyve ve Mamulleri: 2025’in ilk 9 ayında 114 milyon 130,23 bin dolar olan ihracat, 2026’nın aynı döneminde 108 milyon 259,98 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 5,1 oldu.
-İklimlendirme Sanayii: İhracat 6 milyon 320,61 bin dolardan 29 milyon 446,94 bin dolara yükseldi. Artış yüzde 365,9 olarak gerçekleşti.
-Makine ve Aksamları: 22 milyon 717,56 bin dolarlık ihracat 20 milyon 756,95 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 8,6 oldu.
-Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri: İhracat 12 milyon 976,52 bin dolardan 14 milyon 504,32 bin dolara yükseldi. Artış yüzde 11,8 olarak kaydedildi.
-Tekstil ve Hammaddeleri: 14 milyon 794,98 bin dolar olan ihracat 13 milyon 218,86 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 10,7 oldu.
-Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller: İhracat 14 milyon 707,23 bin dolardan 11 milyon 445,77 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 22,2 olarak gerçekleşti.
-Elektrik ve Elektronik: 19 milyon 28,03 bin dolarlık ihracat 10 milyon 394,40 bin dolara düştü. Gerileme yüzde 45,4 oldu.
-Yaş Meyve ve Sebze: İhracat 4 milyon 498,78 bin dolardan 9 milyon 300,18 bin dolara çıktı. Artış yüzde 106,7 oldu.
-Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri: İhracat 9 milyon 507,25 bin dolardan 7 milyon 580,72 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 20,3 oldu.
-Meyve Sebze Mamulleri: İhracat 7 milyon 653,84 bin dolardan 7 milyon 69,85 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 7,6 oldu.
-Kimyevi Maddeler ve Mamulleri: İhracat 4 milyon 944,27 bin dolardan 5 milyon 367,98 bin dolara yükseldi. Artış yüzde 8,6 oldu.
-Hazırgiyim ve Konfeksiyon: 2 milyon 305,35 bin dolarlık ihracat 2 milyon 773,23 bin dolara çıktı. Artış yüzde 20,3 olarak kaydedildi.
-Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri: İhracat 2 milyon 431,13 bin dolardan 2 milyon 308,15 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 5,1 oldu.
-Fındık ve Mamulleri: İhracat 2 milyon 344,10 bin dolardan 2 milyon 140,21 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 8,7 oldu.
-Çelik: İhracat 1 milyon 446,56 bin dolardan 1 milyon 737,84 bin dolara yükseldi. Artış yüzde 20,1 olarak gerçekleşti.
-Demir ve Demir Dışı Metaller: İhracat 1 milyon 124,58 bin dolardan 1 milyon 165,13 bin dolara çıktı. Artış yüzde 3,6 oldu.
-Madencilik Ürünleri: İhracat 2 milyon 698,80 bin dolardan 1 milyon 16,24 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 62,3 oldu.
-Halı: İhracat 1 milyon 730,34 bin dolardan 852,85 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 50,7 olarak kaydedildi.
-Otomotiv Endüstrisi: İhracat 108,41 bin dolardan 370,45 bin dolara yükseldi. Artış yüzde 241,7 oldu.
-Zeytin ve Zeytinyağı: İhracat 252,82 bin dolardan 25,83 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 89,8 oldu.
-Deri ve Deri Mamulleri: İhracat 7,88 bin dolardan 14,70 bin dolara yükseldi. Artış yüzde 86,5 olarak gerçekleşti.
-Mücevher: İhracat 2,44 bin dolardan 2,13 bin dolara geriledi. Düşüş yüzde 12,9 oldu.
-Gemi, Yat ve Hizmetleri: İhracat 0,04 bin dolardan 0,63 bin dolara yükseldi. Değişim oranı yüzde 1.411,2 olarak kaydedildi.
-Süs Bitkileri ve Mamulleri: Ocak-Eylül 2025 ve Ocak-Eylül 2026 dönemlerinde ihracat 0,00 olarak kaydedildi.
-Tütün: 2025’in ilk dokuz ayında 0,35 bin dolar olan ihracat, 2026’nın aynı döneminde 0,00’a geriledi. Düşüş yüzde 100 oldu.

Dokuz aylık tabloda iklimlendirme dengeyi değiştirdi
Ocak-Eylül döneminin en yüksek ihracat kalemi 108 milyon 259,98 bin dolarla kuru meyve ve mamulleri oldu. Sektör, yüzde 5,1 gerilemesine rağmen Malatya ihracatındaki ilk sıradaki yerini korudu ve toplam dokuz aylık ihracatın yaklaşık yüzde 43,2’sini oluşturdu.

Dönemin en belirgin artışlarından biri ise iklimlendirme sanayisinde gerçekleşti. Sektör, 6 milyon 320,61 bin dolardan 29 milyon 446,94 bin dolara çıkarak yüzde 365,9 büyüdü ve Malatya’nın ikinci en yüksek ihracat yapan sektörü konumuna yükseldi.

Yaş meyve ve sebze ihracatı da yüzde 106,7 artışla 9 milyon 300,18 bin dolara ulaşırken; otomotiv endüstrisinde yüzde 241,7, hazırgiyim ve konfeksiyonda yüzde 20,3, çelikte yüzde 20,1, hububat grubunda yüzde 11,8 ve kimyevi maddelerde yüzde 8,6 artış görüldü.

Buna karşılık dokuz aylık dönemde elektrik ve elektronikte yüzde 45,4, su ürünleri ve hayvansal mamullerde yüzde 22,2, tekstil ve hammaddelerinde yüzde 10,7, makine ve aksamlarında yüzde 8,6 ve kuru meyve ve mamullerinde yüzde 5,1 gerileme kaydedildi. Madencilik ürünlerinde yüzde 62,3, halıda yüzde 50,7 ve zeytin-zeytinyağı sektöründe yüzde 89,8 düşüş yaşandı.

Eylül ayında kaydedilen yüzde 81,1’lik güçlü aylık artışa karşın, yılın ilk dokuz ayındaki toplam artışın yüzde 1,6 seviyesinde kalması, sektörler arasında farklılaşan bir ihracat performansına işaret etti. İklimlendirme sanayisi ve yaş meyve-sebzedeki artışlar toplamı desteklerken, bazı yüksek hacimli sektörlerdeki düşüşler yıl geneli artış hızını sınırladı.

malatyahaber.com