6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerde büyük yıkımın yaşandığı Malatya'nın, 'alelacele' başlatılan yeniden imar çalışmasında, özellikle çarşı merkezi denilen kent merkezinin rant uğruna adeta betona boğulması, iç içe yapıların inşa edilerek, kent merkezinin nefessiz bırakılması, imar projelerinin uygulanmasıyla oluşan yeni çarşının durumu, deprem sırasında ve hemen sonrasında Malatya Valisi olarak görev yapan Hulusi Şahin'in, dikkate alınmayan, imar projeleriyle ilgili gerçekten yaşanabilir, ferah ve işlevli bir kent oluşturmaya yönelik uyarılarını bir kez daha hatırlattı.
Halen Antalya Valisi olarak görev yapan Hulusi Şahin, imar projelerinin görüşüldüğü bir toplantıda, kent merkezinin ve özellikle çarşının inşasıyla ilgili, Malatya'nın çehresini değiştirecek önerisini, çarşının kurulacağı yerin değiştirilmesi, mevcut yerin de meydan olarak düzenlenmesi şeklinde ifade ederken, bu durum, toplantıya katılan, başta da AKP içerisinde güçlü ilişkileri olan bazı kuyumcular başta, birçok işyeri sahibinin muhalefetiyle karşılaşmıştı. Şahin'in, "Şehri rahatlatalım" diye getirdiği öneriye karşı çıkanlar, muhalefetlerini saygı sınırının ötesine taşıyarak "Biz bu işe karışmayın" diye seslendirince, ondan "Bu şehir size hakkını helal etmez. Ben de hakkımı helal etmiyorum." yanıtı vermişti.
KOTUN TUTTURULAMADIĞI BİNALAR..
Malatya'nın depremden sonra yeniden inşasının gündeme geldiği günlerde, malatyahaber.com bu çalışmaların, mühendislik ve mimarlık eğitiminde yüksek itibarlı ODTÜ, İTÜ, Boğaziçi, Yıldız Teknik vs. gibi üniversitelerden birinin sorumluluğuna verilerek, sosyolojik araştırmalar dahil yaptırılması, projelerin seçilen bu üniversiteler tarafından hazırlanması önerisini haberlerinde gündeme getirirken, aynı günlerde AKP'li siyasiler, Malatya merkezin imar projesini Ankara- Çankaya'da faaliyet gösteren Hilmi Güler adlı bir mimarın sorumluluğuna verildiğini açıklamışlardı.
Başta kuyumcular olmak üzere, Valilik ve eski belediye karşısı ile Yeni Cami, Akpınar çevresindeki bazı işyeri sahipleri, hemen konuya dahil olarak, proje çalışmalarını, rantlarının korunması hatta artırılmasına yönelik etkilemeye çalışmışlar, bunun üzerine, önce kendi yerinde binalar arasına sıkıştırılmış olan Söğütlü Cami ortadan kaldırılmış, Söğütlü Cami'nin ön plana çıkarılıp, ön tarafının meydana dahil edilmesi düşüncelerine engel çıkarılırken, siyasi etkilerle sonunda Söğütlü Cami için, şehircilik planı ruhunu katletme pahasına kent merkezindeki önemli bir açık alan olan eski belediye binasının yeri seçilmişti.
Ayrıca, söz konusu bölgenin tabanının, yüzeye yakın yeraltı sularından etkilendiği, 3 metreden itibaren kazılan yerlerden su çıktığı görülmesine karşın, bu bölgede binlerce beton kazıkla işyerlerinin inşasına başlanmış, maliyetler de katlanmıştı. Mimar Hilmi Yücel'in yaptığı proje, Emlak Konut'un da sorumluluğunu üstlendiği bölgeden yüzde 30 kar elde etme düşüncesi nedeniyle, adeta beton binalar kompleksine dönüştürülmüş, ortaya çıkan proje görselleri, "bir hapishane kompleksi"ni andırmasına ve tüm tepkilere rağmen herhangi bir düzeltme yapılmadan uygulanmıştı. Bugün ortaya çıkan, doğru bir çizgi halinde neredeyse yolu olmayan çarşıda, binaların kot farkı sorunu ortaya çıkmmış, merdivenlerle çıkılabilir iş merkezleri inşa edilmişti.
FOTOĞRAF: Malatya Valisi iken Antalya Valiliği görevine atanan Hulusi Şahin, veda yemeğinde konuşurken..
ESKİ VALİ, PROJE AŞAMASINDA ISRARLA UYARMIŞTI..
Malatya çarşısı olarak da adlandırılan kent merkezi projesiyle ilgili, Mimar Hilmi Güler'in Temmuz 2023'te yapılan toplantısında Vali Şahin, çarşı ve Akpınar bölgesinin zemin yapısının çok kötü olduğunu, yeniden aynı bölgede işyeri inşa edilmesinin doğru olmayacağını vurguladıktan sonra, çoğu bölgedeki işyerlerinin sahibi ve kiracısı olan katılımcılara, önerilerini iletmiş ve şu uyarılarda bulunmuştu:
“Bakın arkadaşlar bir gerçeğin farkında olalım. Biz diyoruz ki ‘Dünyanın Kayısı Başkenti Malatya’ . Peki bu şehire büyük beklentilerle gelen insanlarımız kayısı ile nerede tanışıyor ve alış verişini yapıyor. Kelle ve balık kokuları arasında ulaşabildikleri bir bölgede. Bu Malatya’ya yakışmıyordu. Açık söyleyelim kendi ailenizin dahi girmesini arzu etmediğiniz o bölgeye biz bu insanları gitmek zorunda bırakıyorduk. Bu felakettin ardından ortaya çıkan durumu doğru değerlendirmeliyiz. Çünkü bugün vereceğimiz kararlar yarını etkileyecek. Yarınlarda çocuklarımızın duasını almak istiyorsak doğru işler yapmalıyız. Aksi takdirde kimse sizlere hakkını helal etmez.
Bakın Yeni Cami'den Çevre Yoluna kadar olan alanın zemini sıkıntılı. Aynı bölgede çarşıyı aynı şekilde inşa etmek bence doğru olmaz. Ayrıca zemin yeniden inşa sürecini zorlar, uzatır. Gelin Yeni Cami'den Çevre Yolu'na kadar olan bölümü şehir meydanı olarak değerlendirelim. Malatya’mıza güzel bir alan kazandıralım. Sizleri Çevre Yolunun diğer bölümüne taşıyalım. Adliye binamız yıkılıyor o bölgeye çok güzel bir çarşı merkezi yapalım. Otobüs ve minibüs duraklarını da o bölgeye taşıyalım. Şehri rahatlatalım.”
Salonda bulunan bölge esnafından bazıları “Sayın valim biz dükkanlarımızı aynı yerden istiyoruz” çıkışında bulununca Vali Şahin, “Arkadaşlar yanlış yaparsınız, şehire yazık olur. Bu fırsatı iyi değerlendirelim yarınlarda dua alalım” yanıtını vermişti.
Esnaflardan “Sayın Valim siz bu işe karışmayın!” çıkışı gelince, Vali Şahin salondan ayrılarak makam minibüsüne yönelmiş, arkasından gelen birkaç esnaf Vali ile konuşmak isteseler de, konuşmak istemediğini söyleyen Vali, “Bu şehir size hakkını helal etmez. Ben de hakkımı helal etmiyorum” ifadesi ile toplantının yapıldığı Kongre ve Kültür Merkezi'nden ayrılmıştı.
“TARİH BUGÜNLERİ YAZACAK”..
Vali Hulusi Şahin, toplantıdan sonra Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada da şunları söylemişti:
“Bu asrın değil milenyumun bir felaketiydi. Böylesine devasa bir afet ile mücadele etmek o kadar kolay değil. Bunu vicdan sahipleri görüyor ve biliyor. Vicdan sahipleri ve bu hizmetleri yapanlar ki bunların bir kısmı gönüllüler bir kısmı kamu görevlileri hepsi insanüstü bir çaba ile çalıştırlar. O nedenle vicdan sahiplerinin çalışanlara haklarını teslim etmeleri gerekiyor. Bizim kamuoyundan beklentiniz bu felaketin farkında olmaları, bu felaketi, unutmamaları ve kendilerine hizmet edenleri demoralize etmemeleri, bu çok değerli bir olaydır. Çünkü tarih bugünleri yazacak. Bugünlerde kaçak güreşenleri, demagogları, fedakârları, emek verenleri ve eleştiriyi karalama seviyesinde yapanları da yazacak. O yüzden bizler tarihi günlerde tarihi roller alıyoruz. Lütfen çok dikkatli olalım ki tarih bizi kötü yazmasın, sitayiş ile yazsın. Çünkü bugünün yanlışı yarın çok daha net bir şekilde belli olur. Nasıl ki Bostanbaşı’ndaki binaların kat artışı o gün değil bugün belli oldu. Bugün yanlış yaparsak, o gün belli olacak ama bugün doğru yaparsak da bizden sonra gelen nesiller bizi, hayır ve dua ile anacaklardır. Kendimize güzel sözler söyletmemiz için güzel işler yapmamız lazım ve herkesin de sorumluluğunun farkında olması gerekiyor.”
6 Şubat 2023'te, Malatya'da büyük yıkıma yol açan saat 13.24'teki depreme, 04.17'deki ilk depremden sonra koordinatör olarak Malatya'ya gelmiş olan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve Milli Eğitim Bakanı Mahmut Özer'le Valilik binasında toplantı halindeyken yakalanan, binanın büyük hasar görmesine ve sonradan yıktırılmasına neden olan depremi yaşayan Vali Şahin, 9 Ağustos 2023 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Antalya Valiliği görevine atanmış, yerine Antalya Valisi Ersin Yazıcı getirilmişti.
FOTOĞRAF: Hulusi Şahin'den sonra atanan Vali Ersin Yazıcı (eli göğsünde olan), yaptığı bina depremde çöktüğü için tutuklanan eski MÜSİAD Başkanı Muharrem Boyraz (solundaki kısa boylu) ile Ermeni Kilisesi onarıldığı için Malatya'nın felakete uğradığını söyleyen yine eski MÜSİAD Başkanı Hüseyin Kalan'ı (Muharrem Boyraz'ın yanındaki muşamba kabanlı) yanına alarak fotoğraf çektirmiş, “Malatya'yı sizlerlebirlikte ayağa kaldıracağım” diye açıklama yapmıştı.
Yeni Vali Ersin Yazıcı, Malatya'daki görev süresince iyi bir sınav verememiş, çarşı imarıyla ilgili eleştirilere sessiz kalmış, hatta yaptığı bir inşaat çöktüğü ve can kaybı olduğu için bir süre tutuklanan MÜSİAD'ın eski başkanlarından birini bir yanına, eski belediye başkanı Çavuşoğlu Mahallesi'ndeki Ermeni kilisesini onarttığı için Malatya'nın deprem felaketine uğradığına dair sosyal medya paylaşımı yapan bir başka eski MÜSİAD başkanınıda onun yanına alarak fotoğraf çektirmiş, "Malatya'yı sizlerle birlikte ayağa kaldıracağım" sözlerine ilişkin tepki, malatyahaber.com'un haberinde dile getirilmişti.
HABER: Levent BARIŞ, malatyahaber.com
FOTOĞRAFLAR: A. KARADUMAN
