TMMOB Şehir Plancıları Odası tarafından yapılan açıklamada, daha sonra meydana dönüştürülen eski belediye binasının yerine inşa edilen Söğütlü Cami önündeki alanın kamusal alan olarak kullanılmasının engellenmemesi istendi.
Oda yönetim kurulu adına yapılan açıklama şöyle:
"Malatya kent merkezinde Söğütlü Camii çevre düzenlemesi kapsamında gündeme gelen yol kotu uygulaması, yalnızca teknik bir mühendislik tercihi değildir. Bu konu; kent merkezindeki kamusal alanların geleceğini, yaya önceliğini ve şehircilik ilkelerini doğrudan ilgilendiren önemli bir planlama meselesidir.
Kent merkezinin uzun yıllar boyunca en önemli kamusal buluşma noktalarından biri olan Emekliler Parkı, yapılan rezerv alan çalışmalarıyla ortadan kaldırılmış; meydan ve açık yeşil alan niteliğindeki bu kamusal alanın yerine Söğütlü Camii inşa edilmiştir. Böylece Malatya kent merkezi, yıllardır kullandığı önemli bir kamusal açık alanını kaybetmiştir.
Bugün gelinen aşamada tartışma konusu Söğütlü Camii’nin kendisi değil, cami çevresinde uygulanacak kentsel tasarım ve çevre düzenlemesidir.
Kamuoyunda da ifade edildiği üzere, Emekliler Parkı’nın kaldırılmasının ardından Söğütlü Camii avlusunun kent merkezinin ortak buluşma ve kamusal kullanım alanı olarak hizmet vereceği belirtilmektedir. Ancak önerilen yol kotu uygulaması bu amaca hizmet etmemektedir.
Projeye göre ticaret alanlarının önündeki kaldırımların kotuna ulaşabilmek amacıyla yol yaklaşık 1,5 metre yükseltilmektedir. Bu uygulama, Söğütlü Camii avlusunu çevresindeki yaya dolaşımından koparan, yükseltilmiş bir platform niteliğine dönüştürecek; kentle kuracağı doğal ilişkiyi zayıflatacaktır.
Madem ki Emekliler Parkı artık yoktur, en azından onun yerine kullanılacağı ifade edilen Söğütlü Camii avlusunun gerçek anlamda kamusal bir meydan gibi işlemesine imkân tanınmalıdır. Çevre düzenlemesi, insanların rahatça ulaşabildiği, oturabildiği, buluşabildiği ve kent yaşamına katılabildiği bir kamusal mekân oluşturmalıdır. Yol kotu nedeniyle oluşacak seviye farkı ise bu bütünleşmeyi zayıflatacak ve kamusal kullanım potansiyelini azaltacaktır.
Şehircilik anlayışında kamusal alanlar yalnızca fiziksel boşluklar değildir; kent kimliğini, sosyal yaşamı ve toplumsal belleği taşıyan ortak yaşam alanlarıdır. Emekliler Parkı yalnızca bir yeşil alan değil, Malatyalıların hafızasında yer etmiş önemli bir kamusal mekândı. Bugün yapılacak çevre düzenlemesi, kaybedilen bu kamusal alanın yerine geçmesi beklenen Söğütlü Camii avlusunu da işlevsiz hale getirmemelidir.
Bunun yanında, yol kotunun yükseltilmesi güzergâhta bulunan yaklaşık 50 yıllık 10 anıtsal çınar ağacının kesilmesi sonucunu doğuracaktır.
Bu ağaçlar yalnızca peyzaj öğesi değildir; Emekliler Parkı’nın ve Malatya kent merkezinin yaşayan hafızasının bir parçasıdır. Doğru bir planlama yaklaşımıyla hem bu ağaçların korunması hem de kamusal kullanımı güçlendiren bir çevre düzenlemesi yapılması mümkündür.
TMMOB Şehir Plancıları Odası olarak;
* Yol kotunun yeniden değerlendirilmesini,
* Söğütlü Camii avlusunun kent yaşamıyla bütünleşmesini sağlayacak bir çevre düzenlemesi yapılmasını,
* Yaklaşık 50 yıllık 10 anıtsal çınarın korunmasını,
* Kamu yararını, erişilebilirliği ve şehircilik ilkelerini esas alan bir tasarım anlayışının benimsenmesini talep ediyoruz.
Yetkili kurumları, geri dönüşü mümkün olmayan uygulamalara imza atmadan önce projeyi şehircilik ilkeleri ve kamu yararı doğrultusunda yeniden değerlendirmeye davet ediyoruz.
Emekliler Parkı geri getirilemez. Ancak onun yerine kentin ortak kullanım alanı olması beklenen Söğütlü Camii avlusunun da yanlış çevre düzenlemeleriyle işlevsiz hale getirilmesine izin verilmemelidir. Kentler; ortak hafızasını yaşatan kamusal mekânlarıyla vardır. Bugün alınacak doğru karar, Malatya’nın gelecekte nasıl bir kent merkezine sahip olacağını belirleyecektir."
Bülten
FOTOĞRAFLAR: ÖZEL