6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli olarak saat 04.17 ve 13.24'te meydana gelen, ilki 7.7, ikincisi ise 7.6 büyüklüklerinde olan depremler, Malatya'da yaklaşık 900'ü il merkezinde olmak üzere 1264 kişinin ölümüne, 6 bin 444 kişinin de yaralanmasına yol açmıştı.
Depremde il genelinde 6 bin 643 yapı yıkılırken, 36 bin 010 bina ağır hasar gördü ve yıktırıldı. Orta ve üzeri (ağır) hasar gören bağımsız bölüm sayısının 98 bin 445'i konut, 16 bin 955'i işyeri, 4 bin 675'i de ahır olmak üzere toplam 120 bin 075 olarak saptandı.
Depremin ardından il genelinde 74 konteyner kent oluşturuldu ve buradaki 36 bin 366 konteynerde, 85 bin 929'u kentlerde, 31 bin 601'i ise kırsalda olmak üzere 117 bin 530 kişi konteynerlere yerleştirildi.
SON DURUM..
Malatya'da 2026 Ocak ayı itibarıyla 39 konteyner kentteki 15 bin 745 konteynerde 53 bin 899 kişi barınıyor. Bunlardan 8 bin 647'si konut hak sahibi olduklarından anahtar teslimlerinden sonra konteynerlerden ayrılacaklar. İl genelinde 3 bin 500 konteyner işyeri faaliyet göstermekte.
Malatya'da 65 bin 152'si konut, 7 bin 953'ü işyeri, 2 bin 217'si ahır olmak üzere toplam 75 bin 322 hak sahibi bulunuyor.
90 bin 052 konut, 13 bin 178 ticari olmak üzere 103 bin 230 bağımsız birimin ihalesi yapılırken, 75 bin 572 konut, 4 bin 088 ticari olmak üzere 79 bin 660 bağımsız birimin kurası çekildi.
22 bin 416 konut ve 305 ticari yer olmak üzere toplam 22 bin 721 bağımsız birimin anahtar teslimi yapıldı.
14 bin 480 konut ve 9 bin 090 ticari olmak üzere 23 bin 570 bağımsız birimin yapımının da sürdüğü bildirildi.
VERİLEN SÖZLER TUTULMADI, CİDDİ HAK KAYIPLARI YAŞANDI..
Bu arada, konut ve işyeri inşaatlarının bir bölümü tamamlanırken, birçok hak sahibi kalitesiz işçilik nedeniyle şikayetçi olurken, özellikle kent merkezinde gayrimenkulleri bulunan ve 'rezerv alan' kapsamında tapulu malları hazineye devredildikten sonra, yapılan konut ve işyerlerinde, önceden sahip olduklarının çok altında yüzölçüme sahip yerlerle adeta mülkiyet hakları yok edilen vatandaşlar tepki göstermeye başladı.
Yine birçok vatandaş da, kurada çıkmasına rağmen, konut ve işyerlerinin anahtarlarını alamadıkları gibi, yerlerini dahi tam öğrenemiyorlar. Burada ciddi bir karmaşa yaşanıyor.
Ayrıca, deprem sonrası Malatya'nın yeniden imarı işini üstlenen Emlak Konut'un tam bir 'kar amaçlı' müteahhit gibi hareket etmesi nedeniyle, rantı yüksek yerlerde kendisine konut ve işyerleri oluşturması, bunların ayrıca pazarlanmak üzere kura harici tutulması da tepki görüyor.
Rejimin temelini oluşturan ve anayasal bir hak olan 'mülkiyet hakkını yok eden' bir anlayışla yürürlüeğ konulan 'rezerv alan' uygulamasına başta tepki gösteren vatandaşlara, il yöneticilerinin ve bazı siyasilerin başta verdikleri "hak kaybına uğramayacaklarına ilişkin" sözlerin gerçeği yansıtmadığı, konut ve işyerlerinin dağıtım aşamasında ortaya çıkarken, bu konuda vatandaşlarla yetkililer arasında kavgaya varan anlaşmazlıklar yaşanabiliyor.
Selahattin GÖKATALAY, malatyahaber.com
KAPAK FOTOĞRAFI: Solda Atatürk (Kışla) Caddesi, sağda Fuzuli Caddesi, önde de eski belediye binası yerindeki Söğütlü Cami inşaatı
FOTOLAR: AA ve Battalgazi Belediyesi
