MİMDER Başkanı Mehmet Bülbüloğlu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a Malatya'daki yerinde dönüşüm çalışmalarıyla ilgili rapor sundu.
Malatya İnşaat Müteahhitleri Derneği (MİMDER) Başkanı Mehmet Bülbüloğlu, Yüzyılın Konut Projesi kapsamında Malatya'da bulunan Bakan Kurum'a yerinde dönüşüm sürecinde yaşanan sıkıntıları aktardı.
RAPORDA NELER VAR?
Bülbüloğlu'nun, bakana sunduğu rapor şöyle:
"HAKEDİŞLERİN GEÇ YATIRILMASINDAN DOĞAN SORUNLAR VE YENİDEN İNŞA HEDEFLERİNİN SEKTEYE UĞRAMASI
Deprem sonrası yeniden ayağa kalkma mücadelesi verdiğimiz bu günlerde özellikle yerinde dönüşüm projeleri yapan müteahhitlik firmalarının Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hakkedişlerinin 2025’in ilk iki çeyreğinde bir haftada yatırılmasına rağmen Kasım ayından bu yana hiçbir ödeme yapılmaması büyük mağduriyetler oluşturmaktadır. Bu durum projelerin fiilen durmasına, inşaatların aksamasına ve vatandaş açısından da ciddi ekonomik yükler doğmasına sebep olmaktadır. Müteahhitler ile hak sahipleri arasında gerilim ve güvensizlik oluşmasına yol açmakta, devletimizin ve şehrimizin afet sonrası yeniden inşa hedeflerini sekteye uğratmaktadır. 250 alt sektörü ayakta tutan inşaat sektöründe yaşanan bu sorun, ayrıca şehrin ticari sürdürülebilirliğinin de önünü tıkamaktadır.
Hak edilen destek tutarlarının zamanında ödenmemesinin yerinde dönüşüm sürecini zora sokmaktadır. Yerinde dönüşüm hibe kredi destekleri, açıklandığı günden bugüne yüksek enflasyon karşısında maalesef ciddi değer kaybetti. Müteahhit firmalarımızın ve hak sahiplerinin bu maliyeti finanse etmekte ciddi güçlükler yaşadığı bilinen bir gerçek. Yüksek faizler nedeniyle bu açığı kredi ile kapatmak da mümkün değil.
Bakanlık nezdinde acil ve şeffaf bir ödeme planı açıklanmalı, hakkediş süreçlerinde yaşanan belirsizlik giderilmelidir. Yerinde dönüşüm projelerinin daha hızlı ilerlemesi için süreç boyunca deprem bölgesi müteahhitleri için finansal koruma kalkanı oluşturulmalı, banka teminatı, kredi ve vergi yükleri ertelenmelidir. Bakanlık uhdesinde özel bir komisyon veya koordinasyon grubu oluşturularak sektör aktörlerinin sesinin doğrudan karar süreçlerine yansıması sağlanmalıdır. Yerinde dönüşüm süreçleri sahadaki gerçeklerle yönetilmelidir.
KDV’LERİN %20 OLMASI VE BUNUN GETİRDİĞİ AĞIR YÜKLER:
Bugün İstanbul’da 6306 sayılı Afet Riskli Alanların Dönüştürülmesi hakkındaki kanun kapsamında dönüşümler için KDV oranı yalnızca yüzde 1 iken 6 Şubat depremlerinin yaşadığı illerde deprem bölgelerindeki KDV oranın yüzde 20 olması zaten deprem felaketi ile yıkılmış bir şehrin yeniden ayağa kalkmasını engellemektedir. Deprem böğlerinde yerinde dönüşüm işini üstlenen müteahhitlerin taşın altına başını koyarken devletimizin bu konuda KDV oranlarını en azında istanbuldaki gibi yüzde 1’e düşürerek hem vatandaşlara hem de müteahhitlere destek olması gerekmektedir.
Bugün hem dönüşüm destekleri hem vergi maliyeti açısından deprem bölgeleri İstanbul’un gerisinde kalmış durumda, böylesi bir farkın oluşması hem üzücü hemde şehrin yeniden inşasını imkansız hale getirmektedir. Malatya ve diğer deprem illerimiz afet olasılıklarını aşmış, felaketi en şiddetli şekilde yaşamıştır. Bunun göz ardı edilmemesi desteklerin artırılması ve KDV oranlarının derhal %1’e indirilmesi gerekmektedir”
Deprem bölgelerine verilen 1.540.000 TL destek ile günümüz şartlarında 100 m2 bir dairenin inşası dahi mümkün değildir. Kaldı ki bu hibe ve kredinin bile KDV’nin %20 olması neticesinde Müteahhitlerce geri devlete vergi olarak ödenmesi söz konusudur. Yani aslında devlet verdiği desteğin büyük bir çoğunluğunu yine müteahhitlerden KDV ile geri almaktadır. Yine İstanbul’da dönüşümler için KDV oranı yalnızca yüzde 1, dönüşüm desteği iste 1 milyon 875 bin TL’dir. Malatya ve diğer deprem bölgelerinde de İstanbul’daki şartların uygulanması tüm sorunları kökten çözecektir.
ÇEVRE ŞEHİRCİLİK TARAFINDAN ÖDENEN HİBE VE KREDİ ORANLARININ GETİRDİĞİ SORUNLAR:
Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliğince yapılan ödemelerde Oturma ruhsatında yani hak edişin son ödemesi ( yüzde 30 ) olarak verilmektedir. Oysa müteahhitler oturma ruhsatında tüm işleri bitirmiş olmaktadır. Deprem bölgelerinde yerinde dönüşüm işini yapan müteahhitlere yapılacak bir diğer destek ise bu ödeme oranının yüzde 10 olarak değiştirilip inşaatın bu seviye gelmeden araya yüzde 20 ödeme yapılması gerekmektedir.
HAZİNEYE DEVROLAN DAİRELERİN HİBE VE KREDİ DIŞINDAKİ BEDELİN OTURMA RUHSATI İLE ÖDENMESİ VE BUNUN GETİRDİĞİ SORUNLAR:
Yerinde dönüşüm kapsamında yapılan dairelerde hak sahiplerinin katılmadığı ancak müteahhit firmaca yapılarak hazineye geçici kayedelin dairelerin Hibe ve Kredi dışındaki tüm ödemeleri Oturma ruhsatına kadar bekletilmekte ve bu da müteahhitlere ağır yük yüklemektedir. Oysa bu hazineye devredilen yerlerdeki hibe kredi dışındaki ödemelerin de inşaat devam ederken verilen hakediş oranları ile birlikte yatırılması bir nebze de olsa müetaihlerin kanayan yaralarına çözüm olacaktır.
Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası bölgeye yardıma giden belediyeler, arama kurtarma ekipleri ve depremzedelerle iftar programında bir araya gelmiş ve bu iftar programında Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan: "Nasıl daha önce yaşadığımız tabii afetler sonrasında vatandaşın yaralarını kısa sürede sarıp hayır duasını aldıysak inşallah deprem bölgesindeki 14 milyon insanımızın da hayır duasını alacağız. 'Türkiye için hemen şimdi' diyerek yıkılan şehirlerimizi yeniden imar edecek, her türlü sıkıntısında afetzedelerimizin yanında olacağız." Şeklinde basına demeç vererek deprem bölgelerindeki yaraların biran önce sarılması gerektiğini dile getirmiştir.
Yukarıda maddeler halinde sıraladığımız sıkıntılarımızın giderilmesi durumunda Sayın Cumhurbaşkanımızın verdiği talimatlar doğrultusunda şehirlerimizin yeniden ayağa kalmasını sağlamış olacağımıza inanıyoruz. "
Geçtiğimiz ay Antalya'da İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu (İMKON) tarafından düzenlenen 7. İnşaat Sektör Çalıştay raporunu da takdim eden Bülbüloğlu, Bakan Kurum'un gösterdiği ilgi ve alaka için teşekkür etti.
Başkan Bülbüloğlu, Malatya'da başta yerinde dönüşüm süreci olmak üzere sektörel sorunların çözümünde destek isteyerek, iş birliğine hazır olduklarını belirtti.
malatyahaber.com- iha
