Yükleniyor...
Yukleniyor

Yükleniyor

İstiklal Marşını TBMM Kürsüsünde İlk O Okudu

Gündem

11-06-2021 tarihinde yayınlandı.

İstiklal Marşını TBMM Kürsüsünde İlk O Okudu

Bu haberi arkadaşlarınla hemen paylaş!

Mehmet Akif Ersoy’un yazdığı İstiklal Marşı’nı TBMM’de duygulu bir şekilde ilk kez ve üst üste 4 defa okuyan Tanrıöver, şiiri Anadolu mücadelesinin önemli bir simgesi olarak gördü.

Hitabetiyle şöhret bulan ve İstiklal Marşı’nı Meclis kürsüsünden ilk kez okuyan edebiyatçı, yazar ve devlet adamı Hamdullah Suphi Tanrıöver’in vefatının üzerinden 55 sene geçti.

Abdurrahman Sami Paşa’nın torunu, Abdüllatif Suphi Paşa ile Ülfet Havva hanımın oğlu olarak 1885’te İstanbul Aksaray’da dünyaya gelen Tanrıöver, çocukluk yıllarını büyükbabasının Çamlıca’daki köşkünde ve babasının Fatih’teki konağında geçirdi.

“Namık Kemal” adlı ilk şiiri başka bir isimle, 1902’de aralarında amcası Samipaşazade Sezai’nin de bulunduğu Jön Türkler’in Paris’te çıkardığı “Şura-yı Ümmet” dergisinde yayımlanan Tanrıöver, gençlik yıllarında daha çok hamasi manzumeler kaleme aldı.

Altunizade ile Numune-i Terakki idadilerinde eğitim gören Tanrıöver, 1904’te Galatasaray Mekteb-i Sultanisi’ni bitirdi.

Tanrıöver, 1905-1907 yılları arasında Reji İdaresi Tercüme Kalemi, Defter-i Hakani Nezareti Mektubi Kalemi mülazımlığı ile Şehremaneti Tercüme Odası’nda çalıştı.

Daha sonra 1908’de Ayasofya Rüşdiyesi’nde, 1910’da Darülmuallim’inde, 1913 yılındaysa Darülfünun Edebiyat Fakültesi’nde çeşitli dersler veren Tanrıöver, Fecri Ati topluluğu içinde şair ve eleştirmen olarak yer aldı.

Birçok derneğin kuruluşunda yer aldı
Hamdullah Suphi, Balkan Savaşı’ndan sonra elden çıkan Edirne ve Trakya topraklarının Osmanlı Devleti’nde kalması için oluşturulan komisyonla birlikte 1913’te Berlin ve Petersburg’a gitti.

Türk Derneği, Türk Yurdu Cemiyeti, Türk Ocağı ve Türk Bilgi Derneği gibi kuruluşların faaliyetlerine katılan, Türk ocaklarının başkanlığını yapan Tanrıöver, mayıs 1919’da İzmir’in Yunanlılar tarafından işgali nedeniyle İstanbul’da düzenlenen protesto mitinglerindeki konuşmalarıyla dikkati çekti.

Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde Saruhan (Manisa) milletvekili olarak görev yapan Tanrıöver, İstanbul’un işgali ve Türk ocaklarının kapatılması üzerine Ankara’ya giderek Milli Mücadele’ye katıldı.

Tanrıöver, Antalya mebusu olarak 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girdi ve aynı yıl Maarif vekilliğine (Milli Eğitim Bakanlığı) getirildi.

Hakimiyet-i Milliyet gazetesinde 10 Mart 1921 tarihli “Maarif Vekili Hamdullah Suphi Bey Efendiyle Mülakat” başlıklı röportajda Tanrıöver, şunları ifade etmişti:

“Asri bir millet olabilmek için bugün muhtaç olduğumuz nimetlerden en başta, şüphe yok, maarif vardır. Maarif hususunda bugüne kadar geri olduğumuzu izaha hacet yok. Müterakki her memlekette efrad ve milletin okumak yazmak bilmeyen, mektep görmeyen kısmı fevkalade azalmakta, hatta bazı yerlerde hiçe inmektedir. Binaenaleyh, milletimizin istikbalini düşünen herkesin maarif meselesi ile alakadar olması tabiidir.”

Osmanlı Devleti’nin maarif ile ilgili yaşadığı sorunları ve hataları yeni Türk Devleti’nin yaşamaması için yoğun çaba sarf eden Hamdullah Suphi Bey, maarif siyasetinin ana hatları hakkında neler düşündüğü sorusuna ise şu cevabı vermişti:

“Şimdiye kadar memlekette az çok ilmin intişarına yardım etmiş olan maarif teşkilatımızın bence en belli başlı sıfatı tamamıyla nazari olması ve yalnız ‘Efendi’ yetiştirmesidir. Biz, halkın kendi terbiyesinde mevcut olan asr-ı dide bir esası nazar-ı dikkate alırsak müspet ve ameli yolu, daha doğrusu, maarifimizin en hakiki istikameti bulmuş olacağız. Çiftçinin oğlu, çobanın oğlu, esnafın oğlu sırf tecrübi ve an’anevi bir terbiye ile çiftçi, çoban ve esnaf yetişir.

Mekteplerimiz işçi yetiştirecektir ve maarifimizin hedefi, memleketin evladını, memleketin istihsaline teşrik etmek ve bu istihsali masarif, medeni tekamüle mazhar etmek suretiyle takviye ve tevsi eylemektir. Memleket çocuklarını hür mesleklere isal edecek üç beş sultanımız ve bazı mekatib-i aliyyemiz bir tarafa bırakılırsa bütün mekatib-i ibtidaiyyemizin ve taliyemizin hedef-i umumisi işçi yetiştirmek olmalıdır. Çocuklarımızın ailelerine, muhitlerine karşı tamamiyle gafil yetişmeleri memleketin münevverleri ile asıl halk tabakaları arasında bugün tamamıyla anlaşılmış bir uçurum açtı. Maarifin vazifesi bu uçurumu doldurmak, çocukla babası, köyü ve muhiti arasındaki rabıtayı kuvvetlendirmek ve mensup olduğu milletin hakikatini tamamıyla idrak edebilecek bir surette onu ortada mevcut maddi ve manevi ihtiyaçlardan haberdar kılmaktır.”

Matbuat ve İstihbarat umum müdürlüğü görevlerini de üstlenen Tanrıöver, ayrıca İstanbul matbuatına karşı Milli Mücadele’yi savunan yazılar yazdı.

İstiklal Marşı’nın kabulü için büyük çaba harcadı
Mehmet Akif Ersoy’un yazdığı İstiklal Marşı’nın TBMM’de milli marş olarak kabul edilmesi için büyük çaba sarf eden Tanrıöver, mücadeleci tavrı ve hitabetiyle önem kazandı.

Farklı dünya görüşlerine sahip olsalar da Büyük Millet Meclisi’nde Burdur Milletvekili olan Mehmet Akif Ersoy’un hatiplik ve şairlik yönünü yakinen bilen ve takdir eden Hamdullah Suphi Tanrıöver, ünlü şairin neden yarışmaya katılmadığını o dönem soruşturmuş ve şairin Milli Marş için yarışmaya ödül koyulması nedeniyle katılmadığını öğrenerek, kendisine mektupla bir ricada bulunmuştu.

Büyük Millet Meclisi’nin ikinci yasama yılının açılış gününde Hamdullah Suphi Bey, bu durumu genel kurul salonunda diğer mebuslarla şu şekilde paylaşmıştı:

“Arkadaşlar, hatırlarsınız Maarif Vekaleti son mücadelemizin ruhunu terennüm edecek bir marş için şairlerimize müracaat etmiştir. Birçok şiirler geldi. Arada yedi tanesi en fazla evsafı ha’iz olarak görülmüş ve ayrılmıştır. Yalnız vekalet yapmış olduğu tedkikatta fevkalade kuvvetli bir şiir aramak lüzumunu hissettiği için ben şahsen Mehmet Akif Beyefendi’ye müracaat ettim ve kendilerinin de bir şiir yazmalarını rica ettim. Kendileri çok asil bir endişe ile tereddüd gösterdiler. Bilirsiniz ki bu şiirler için bir ikramiye vaat edilmiştir. Halbuki bunu kendi isimlerine takrib etmek arzusunda bulunmadıklarını ve bundan çekindiklerini izhar ettiler. Ben şahsen müracaat ettim. Lazım gelen tedabiri alırız ve icabeden ilanı yaparız dedim. Bu şartla büyük dini şairimiz bize fevkalade nefis bir şiir gönderdiler. Diğer altı şiirle beraber nazarı tetkikinize arz edeceğiz. İntihab size aittir. Arkadaşlar reyimi ihsas ediyorum. Beğenmek, takdir etmek hususunda ha’iz-i hürriyetim. İntihabımı yapmışım, fakat sizin intihabınız benim intihabımı nakşedebilir. Arkadaşlar bu size aittir efendim.

İstiklal Marşı’nı Meclis kürsüsünde 4 kez okudu
Bu konuşmasının ardından çok duygulu bir şekilde Meclis kürsüsünde ilk kez ve üst üste 4 defa okuyan Tanrıöver, şiiri Anadolu mücadelesinin önemli bir simgesi olarak gördü.

Hamdullah Suphi Bey’in sergilemiş olduğu bu pozitif ayrımcılık Mehmet Akif Ersoy’un İstiklal Marşı’nın daha sonraki oturumda diğer marşların dinlenilmeden kabul edilmesini sağladı.

Hitabetiyle şöhret bulan, halk arasında ve meclis ortamında yaptığı etkili konuşmalarıyla “milli hatip” ve “cumhuriyet hatibi” olarak anılan Tanrıöver, 1923’te ikinci Meclise de İstanbul mebusu olarak girdi.

Cumhuriyet’ten sonraki yıllarda yeni Türkiye’yi ve Cumhuriyet inkılaplarını öven konuşmalarıyla halk üzerinde etkili olan Hamdullah Suphi, 1925’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki görüşmeler sırasında tekke ve zaviyelerin kapatılmasına dair kanuna da itiraz etti.

İstanbul’da Türk Ocakları’nı tekrar faaliyete geçiren ve Etnografya Müzesi’ni kuran Tanrıöver, 1931-1943 yılları arasında Bükreş’te büyükelçilik yaptı.

Tanrıöver, 1944’te İçel’den 7. dönem, 1946’da İstanbul’dan 8. dönem milletvekili seçildi, 1950’de Demokrat Parti listesinden bağımsız Manisa milletvekili, 1954’te ise İstanbul milletvekili oldu. Hürriyet Partisi adayı olarak 1957’de girdiği seçimi kaybeden Tanrıöver, siyasetten ayrılıp Horhor’daki Suphi Paşa Konağı’na çekildi.

Anadolu’yu milli kültürün ayakta tutacağını savundu
Şiir, hikaye, makale ve edebi tenkitleri “Şura-yı Ümmet”, “Yeni Gazete”, “Servet-i Fünun”, “Resimli Kitap”, “Musavver Muhit”, “Türk Yurdu”, “Genç Kalemler”, “Hak”, “İkdam”, “Akşam”, “Rübab, “Hakimiyet-i Milliye” ve “Muallim”in de arasında bulunduğu çeşitli mecmualarda yayımlanan Tanrıöver, çoğu aşk ve tabiat konulu şiirler yazdı.

“İslam Birliğinin Geçirdiği Safhalar”, “Sanat ve İstiklalimiz”, “Bugünkü Tehlikeler ve Halk Önderleri”, “Milliyet Düsturları”, “Sovyet Rejimi” ve “Arap Birliği Hakkında Tarihi Mütalaalar” başlıklı yazı ve konuşmaları bulunan Tanrıöver, Haçlıların parçalayıp yutmaya çalıştığı son Türk yurdunun Anadolu olduğunu, Anadolu’yu ayakta tutacak tek yolun ise milli kültür olduğunu savundu.

Tanrıöver, “Toplu İğne”, “Yutmaz”, “Hasad”, “Keçiboynuzu”, “İstanbulin” ve “Münekkid” gibi takma adlarla yayımladığı manzume ve yazılarda mizaha olan yatkınlığını gösterdi.

“Namık Kemal Bey Magosa’da”, “La question armenienne et un point de vue Turque”, “Dağ Yolu”, “Günebakan” ve “Anadolu Milli Mücadelesi” eserlerini yazan ve milli edebiyat akımı içinde yer alan şair, aruzu terk edip hece vezniyle ve sade bir dil kullandığı şiirler de kaleme aldı.

Eserlerinden “Dağ Yolu” yeni harflerle ve “Günebakan” açıklayıcı notlarla tekrar yayımlandı.

İstanbul’da 10 Haziran 1966’da vefat eden Osmanlı Devleti’nin son döneminde yetişmiş önemli bir şahsiyet olan Hamdullah Suphi Tanrıöver’in cenazesi, Merkezefendi’deki aile kabristanında toprağa verildi.

İstanbul, AA

UYARI: Sitemizde çoğunlukla muhabir arkadaşlarımızın imzalarıyla ya da mensubu oldukları basın kuruluşları kaynak belirtilerek yayınlanan üstteki haber benzeri araştırmalar, haberler, röportajlar, maalesef “emek hırsızı” –özellikle de biri sürekli olmak üzere- sözde bazı internet yayıncıları tarafından, ya aynen ya da küçük bazı değişiklikler yapılarak, kendi özel araştırmaları ya da haberleriymiş gibi kendi yayın organlarında yayınlanabilmektedir. Haber kaynağıyla ya da araştırmasıyla, istihbaratıyla uzaktan yakından ilgisi olmayan, sadece gerçek gazetecilerin ‘kamuoyunun bilgisine sunulmuş’ emeğinin üzerine ‘çöküp’, gazetecilik- habercilik yaptıklarını zanneden ve böylece kamuoyunu da aldatanların bulunduğuna bir kez daha dikkat çekerken, söz konusu unsurları da ‘gerçek gazetecilerin emeğini çalmamaları’ konusunda uyarıyoruz.

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmayacaktır.
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
  • Spor Toto Süper Lig
  • Tff 1 Lig
Takımlar O G B M A Y Av P
Beşiktaş 40 26 6 8 89 44 45 84
Galatasaray 40 26 6 8 80 36 44 84
Fenerbahçe 40 25 7 8 72 41 31 82
Trabzonspor 40 19 14 7 50 37 13 71
Sivasspor 40 16 17 7 54 43 11 65
Hatayspor 40 17 10 13 62 53 9 61
Alanyaspor 40 17 9 14 58 45 13 60
Fatih Karagümrük 40 16 12 12 64 52 12 60
Gaziantep FK 40 15 13 12 59 51 8 58
Göztepe 40 13 12 15 59 59 0 51
Konyaspor 40 12 14 14 49 48 1 50
Başakşehir FK 40 12 12 16 43 55 -12 48
Çaykur Rizespor 40 12 12 16 53 69 -16 48
Kasımpaşa 40 12 10 18 47 57 -10 46
Yeni Malatyaspor 40 10 15 15 49 53 -4 45
Antalyaspor 40 9 17 14 41 55 -14 44
Kayserispor 40 9 14 17 35 52 -17 41
BB Erzurumspor 40 10 10 20 44 68 -24 40
MKE Ankaragücü 40 10 8 22 46 65 -19 38
Gençlerbirliği 40 10 8 22 44 76 -32 38
Denizlispor 40 6 10 24 38 77 -39 28

Malatyahaber.com © Copyright Tüm Hakları Saklıdır

MalatyaHaber.com'da yayınlanan her türlü yazı ve haber kaynak belirtilmeden kullanılamaz. Sayfalarımızda kaynak belirtilerek yayınlanan haberler ilgili kaynağa aittir ve bu haberlerin kopyalanması durumunda, tüm sorumluluk kopyalayan kişi / kuruma ait olacaktır. Başka kaynak veya gazeteden alıntı yazarlar ve site yazarlarına ait yazılardan dolayı MalatyaHaber sorumlu tutulamaz...