Final

Final

Örnek Resim
İbrahim Yücel Reklam

Arion

Arion
Malatya Haber -

Nedir Bu ‘Cazibe Merkezi’ Hikayesi!

Nedir Bu ‘Cazibe Merkezi’ Hikayesi!
  • 22.12.2016

Öyle ‘Cazibe Merkezi oldunuz’ demekle cazibe merkezi olunmuyor. 

Mustafa Bahadır ALTAŞ Yazdı
Yeminli Mali Müşavir
mba444@mynet.com

Son günlerde özellikle siyasiler başta olmak üzere ilgili ilgisiz herkesin diline pelesenk olan ve Malatya’nın sanki kurtuluş reçetesi gibi anlatılan “Cazibe Merkezi” günümüzde yoğunlaştırılmış yatırımlar, özel olarak hazırlanmış tasarılar ve her türlü kamu yardımlarıyla dinamizm kazandırılmış kentler olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bilindiği üzere; Genel Teşvik Uygulaması kapsamında 4. bölgede yer alan Malatya için mevcut uygulanan “Genel ve Bölgesel Teşvik Sistemi” kapsamında; Gümrük Vergisi Muafiyeti, KDV İstisnası, Vergi İndirimi, Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği, Yatırım Yeri Tahsisi, Faiz Desteği verilmektedir.

Geçtiğimiz aylarda Başbakan Binali Yıldırım tarafından Diyarbakır’da açıklanan, Doğu ve Güneydoğu Bölgesinde bulunan illeri kapsayan cazibe merkezlerinin oluşturulması ve teşvik edilmesine yönelik düzenlemenin uygulamasına ilişkin esaslar 22 Kasım 2016 tarih Resmi Gazete’de yayınlanan Kanun Hükmünde Kararname ile belirlendi. 2016-2027 arasında on yıllık bir dönemi kapsayacak olan uygulama göre; görece az gelişmiş bölgelerdeki yatırım ortamını canlandırarak istihdam, üretim ve ihracatı artırmak yoluyla bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla gerçekleştirilecek olan özel sektör yatırımlarına Cazibe Merkezleri Programı kapsamında destek verilecektir. Verilecek destekler Hazine Müsteşarlığı bütçesinden Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi’ne aktarılacak kaynaktan karşılanacak.

Buna göre; yeni yatırım projeleri için veya yarım kalmış ya da yatırımı tamamlanarak işletme sermayesi yetersizliği nedeniyle işletmeye geçememiş veya kısmen geçmiş yahut başka sebeplerle faaliyet göstermeyen tesislerin yeniden ekonomiye kazandırılması için yatırım ve işletme dönemine ilişkin olarak aşağıdaki destekler sağlanacaktır:

• Danışmanlık Hizmeti Desteği,
• Bedelsiz Yatırım Yeri Tahsisi Desteği,
• Anahtar Teslim Fabrika Binası Yapım Desteği,
• Faizsiz Yatırım Kredisi Desteği,
• Faiz İndirimli İşletme Kredisi Desteği,
• Üretim Tesislerini Taşıma Desteği.
• Çağrı ve Veri Merkezleri Yatırım Desteği,
• Veri Merkezleri için Enerji Desteği.

Ayrıca, atıl vaziyetteki kamu binalarının çağrı merkezi ve veri merkezi olarak kullanımı için tahsisi, çağrı merkezi ve veri merkezi binası yapım desteği ve çağrı merkezlerinde ve veri merkezlerinde ihtiyaç duyulan telekomünikasyon altyapısına da aşağıdaki kapsamda destek sağlanacaktır:

Yeni Yatırım Cazibe merkezleri ve Çevre illeri;
Belirlenen 5 bölge ve 8 cazibe merkezinde toplam 23 il bulunuyor ve bu illerde yaklaşık 13 milyon kişi yaşıyor. Hükümet proje ile bölgede 5 ana sorun olan işsizlik, düşük gelişmişlik, düşük ihracat, yüksek göç oranı ve mülteci sorununu çözmeyi hedefliyor.

• Birinci bölge ve cazibe merkezi Kars. Ardahan, Iğdır, Ağrı bu bölgeye bağlanacak.
• İkinci bölge ve cazibe merkezi Van olarak belirlendi. Muş, Bitlis ve Hakkari proje kapsamında Van’a bağlandı.
• Üçüncü bölge, üç cazibe merkezinden oluşuyor. Şanlıurfa, Diyarbakır ve Mardin. Üçüncü bölgeye bağlı iller Batman, Siirt ve Şırnak.
• Dördüncü bölge ve cazibe merkezi Erzurum. Dördüncü bölgeye bağlı iller, Erzincan, Gümüşhane ve Bayburt.
• Beşinci bölgede iki cazibe merkezi var. Bunlar Elazığ ve Malatya. Bu iki cazibe merkezine bağlı iller Adıyaman, Tunceli, Bingöl illerinden oluştu.

Cazibe Merkezlerinde Sektörel Öncelikler:
1- Kars merkezli illerde lojistik, hayvancılık, et-süt ürünleri, turizm, meyvecilik teşvik edilecek.
2- Van merkezli illerde, tekstil, arıcılık, küçükbaş hayvancılık, meyvecilik, tıbbi ve aromatik bitkilere destek verilecek.
3- Şanlıurfa, Diyarbakır ve Mardin’in merkez olduğu illerde; yapı malzemeleri üretimi, mobilya, hayvancılık, meyvecilik, ayakkabıcılık, hazır giyim, kuru gıda ve turizm teşvik edilecek.
4- Erzurum merkezli illerde doğaltaş işleme, seracılık, kış turizmi yatırımları teşvik edilecek.
5- Malatya ve Elazığ merkezli illerde, konfeksiyon, yapı malzemesi, küçükbaş hayvancılık, arıcılık, meyvecilik desteklenecek.

Bölgeye taşınacak üretim tesislerine destek;
Gelişmiş illerden emek yoğun sektörlerdeki fabrikaların cazibe merkezlerine taşınması teşvik edilecek. Her bir fabrika için 1 milyon liraya kadar taşınma desteği verilecek. Taşınan fabrikalar 6’ncı bölge teşviklerinden yararlandırılacak.

Genç Girişimci ve Fuar Merkezi kurulacak
Kamu desteğiyle 8 adet Genç Girişimci Merkezi kurulacak. Ayrıca bölgede 2 yıllık sürede “Fuar Merkezleri” oluşturulacak.

Yukarıda yer aldığı şekli ile “Cazibe Merkezi” için sağlanan destek unsurları bir kısmı mevcut teşvik sistemi içinde var olan, bir kısmı ise 2008-2015 yılları arasında belirli dönemlerde belirli bir süre uygulanan desteklerden oluşmaktadır. Özellikle Malatya için desteklenecek olan konfeksiyon, yapı malzemesi, küçükbaş hayvancılık, arıcılık, meyvecilik sektörlerine baktığımızda yeni ve farklı bir gelişme görünmemektedir. Dağıtılan bir para yok, gelecek on yıl içinde kalkınma programında belirlenen yatırımların dışında yeni bir yatırım da yok.

Hatırlanacağı gibi 2007 yılında Türkiye genelinde 12 cazibe merkezi belirlenmiş daha sonra bu programdan vazgeçildiği belirtilmişti. Bu açıklanan “Cazibe Merkezi” ise Doğu ve Güneydoğu’da yer alan 23 ilin tamamını kapsamaktadır.

“Cazibe Merkezi” tanımlaması gerçeğinde bu ifade kulağa hoş gelse de fiziki acıdan baktığımızda olayın bölgeler arası gelişmişlik farkının azaltılmasına yönelik bir tür önlem olduğu görülmektedir. Çünkü aynı bölgede bulunan 23 ilinde aynı anda cazibe merkezi olması fiziken, iktisaden mümkün değildir. 23 il içinde merkez olarak belirlenen Van, Kars, Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin, Erzurum, Elazığ ve Malatya illeri cazibe merkezi olarak yer almaktadır. 2007 yılında Türkiye genelinde belirlenen 12 cazibe merkezi içinde yer alan Malatya’nın geride kalan on yıllık sürede cazibe merkezi olmak bir yana, yeni yatırımcının artık gelmediği, eski yatırımcıları ise birer birer Malatya’dan yatırımlarını başka illere kaydırdığını dikkate aldığımızda, bu Cazibe Merkezi hikayesinin ‘biz bu filmi önceden görmüştük’ şeklinde gerçekleşmemesi için, en kısa sürede 2017-2027 dönemi kapsayan sürede; Girişimci Merkezi, Fuar Merkezi, Danışmanlık Hizmetleri Merkezi gibi merkezlerin Malatya’da kurulmasının sağlanmasıyla birlikte kamu ve özel sektör yatırımlarına ilişkin bir hedefin ortaya konulması ve bunun gerçekleştirilmesi için emek sarf edilmesi gerekmektedir.

“Cazibe Merkezi olmaya ne kadar hazırız?” sorusunu cevabı kamu kurum ve kuruluşlarının yanı sıra, başta Büyükşehir Belediyesi olmak üzere Ticaret ve Sanayi Odası ve diğer sivil toplum kuruluşları kendilerine sormalıdır.

Aksi takdirde kağıt üzerinde kalmış bir cazibe merkezi olmaktan öte gitmez, toplumda ciddi şekilde hayal kırıklığı yaratır. Çünkü cazibe merkezi oldunuz demekle cazibe merkezi olunmuyor.

Etiketler: /

Yorumlar
  1. Mehmet dedi ki:

    Sayın edıtor Elazığ günışığı haber okuduğumda cazıbe merkez il Elazığ secılmıs. Elazığ a bağlı iller Malatya , bıngol, Tunceli ve Adıyaman yazılıydı. Ikı haberden bırı yanlış sanırım! Malatya Elazığ a bağlanmıştı!

    1. Ali dedi ki:

      Bölgedeki 23 il içinde 8 cazibe merkezi var bunlardan biriside Malatya. 5.Bölgede 2 cazibe merkezi var biri Elazığ,diğeri Malatya

  2. Abdullah dedi ki:

    SÖZDE BOŞ BELEŞ İNSANLARIN TOPLANDIĞI SİVİL TOPLUM ÖRGÜTÜ.

  3. Murat dedi ki:

    Hayata geçırilmeyen projeler,destekler vb. Uygulama aşamasında yetersiz kalıyorsa hiçbir anlam ifade etmez. Kaldiki malesef gerçek uretici,girişimci bu anlamda desteklenmeli pastanin paylari adil dagitilmalidir

  4. ahmet dedi ki:

    Vahşi cazibe

  5. Zeki dedi ki:

    Bence Malatya her anlamda cazibe merkezi adayı. Sebeplerini sayayım;
    1. Uluslararası nitelikte köy havaalanı
    2. Üzerinden geçerken rakım değişen Beylerderesi Viyadüğü
    3. Doğuyu batıya bağlayan kuzey katır yolu
    4. Trafik problemini çözen trambüs
    5. CNR fuarcılığı kıskandıran Çadır Fuarlar
    6. Geceleri akmayan meşhur kaynak suyumuz
    7. Vizyonerlerimiz

    1. MUSTAFA dedi ki:

      Zeki bey, bence eksik kalmış.
      1.Şehir hastanesi.
      2.Otoyolları
      3.Hızlı tren ve raylı sistemleri
      4.Birçok üniversitesi
      5.Vizyonsuz yöneticileri.
      vs.vs.vs.
      say say bitmez.

  6. Kemal dedi ki:

    Henüz sektörler netleştirilmedi, yakın zamanda açıklanacak bakanlar kurulu kararı ile uygulama usul ve esasları belirlenecek. Yazıda belirtildiği gibi henüz uygulama ilişkin esaslar belirlenmedi. Söz konusu çıkan KHK, ağırlıklı olarak cazibe merkezleri programını yürütmesi için Kalkınma Bankası’nın kanunda yapılan düzenlemeler. Diğer bir düzeltilmesi gereken husus ise taşınma desteğinden yararlanan firmalar, ancak 6. bölgeye taşınırsa istihdam ile ilgili 6. bölge desteklerinden faydalanacaklar. Örneğin Malatya’ya taşınan bir firma 6. bölge desteklerinden faydalanamayacak. Taşıma desteği faydalanmak için 200 istihdam şartı var. Bu program, yüksek yoğunluklu istihdamı olan orta ve büyük yatırımları hedef alınıyor, birkaç yüzbinlik yatırımlar kapsam dışı. Kalkınma Bankasından aldığım bilgiye uygulama usul ve esaslarına ilişkin bakanlar kurulu kararnamesi masada, yakında imzalanacak. Yakında hep beraber göreceğiz.

  7. Mustafa Çetiner dedi ki:

    Sayın başkanım, çok yerinde bir açıklama.

  8. öneri dedi ki:

    “Fuar merkezi” derken ??? Zeytin, pişmaniye satılan, çok amaçlı tak/çıkar portatif çadır mı?

  9. CAFER dedi ki:

    Ağzınıza sağlık ama kaç kişi bu olayı biliyor

  10. MUSTAFA dedi ki:

    BU DESTEKLERİN DAHA FAZLASI DİĞER ÜLKELERDE DE VERİLİYOR.

YORUM YAZ
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici, saygısız ifadeler, cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, suçluyu ya da suçu övücü, uygunsuz gönderici adı, 'naylon- uyduruk' mail adresli, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmayacaktır. Ayrıca, mesajların tüm yasal ve cezai sorumluluğu, mesajlarıyla birlikte IP numaraları da düşen göndericilere aittir."